Wat is het rookbeleid voor 2025?

Het Nederlandse rookbeleid bevindt zich op een cruciaal keerpunt. De ambitieuze doelstelling van een ‘rookvrije generatie’ in 2040, waarbij geen enkele jongere meer begint met roken, vereist concrete en voortvarende stappen op de korte termijn. Het jaar 2025 fungeert hierin als een belangrijke tussenhalte, een moment waarop reeds aangekondigde maatregelen volledig van kracht moeten zijn en nieuwe initiatieven vorm beginnen te krijgen.

Het beleid voor 2025 wordt in hoge mate gedicteerd door de Tabaks- en rookwarenwet en het daaruit voortvloeiende Nationaal Preventieakkoord. De kern van dit beleid is een onontkoombare verdere denormalisering van roken. Dit vertaalt zich niet alleen in wettelijke verboden, maar ook in een bredere maatschappelijke verschuiving waarin rookvrij de standaard wordt.

Concreet betekent dit dat per 2025 een reeks eerder ingezette restricties hun definitieve vorm bereiken. De focus blijft liggen op het ontmoedigen van de verkoop en het beperken van de zichtbaarheid van tabaksproducten. Supermarkten zullen bijvoorbeeld volledig zijn uitgesloten als verkooppunt, waardoor tabak alleen nog in gespecialiseerde verkooppunten te krijgen is. Daarnaast zal de overheid blijven inzetten op prijsmaatregelen en voorlichting om het stoppen met roken te stimuleren.

Veranderingen in rookzones bij horecagelegenheden

Het rookbeleid voor 2025 brengt een aanzienlijke verstrakking van de regels voor rookzones in de horeca met zich mee. De huidige mogelijkheid om een afgesloten rookruimte te hebben, komt volledig te vervallen. Dit betekent een definitief einde aan alle binnenrookfaciliteiten in cafés, restaurants en andere horecabedrijven.

De enige uitzondering die blijft bestaan, is voor speelautomatenhallen (casino's) die voldoen aan specifieke, strikte voorwaarden. Voor de overgrote meerderheid van de horeca is roken binnen vanaf 2025 absoluut verboden. Het concept van een 'rookzone' verschuift daarmee volledig naar de buitenruimte.

Ook voor terrassen gelden vanaf 2025 nieuwe voorwaarden. Een terras mag alleen als rookzone worden aangemerkt als er geen niet-rokers aanwezig zijn. De horecaondernemer is verantwoordelijk voor het handhaven van deze regel. In de praktijk zal dit leiden tot het creëren van afgebakende, duidelijk aangegeven rookgedeeltes op terrassen, of tot een algemeen rookverbod op het terras als dit niet haalbaar is.

Deze wijzigingen maken de regelgeving eenduidiger en streven naar een volledig rookvrije generatie. Het doel is om niet-rokers, en met name personeel, structureel te beschermen tegen meeroken, ook wanneer zij gebruikmaken van een terras. Horecaondernemers dienen hun buitenruimte hierop tijdig in te richten en te voorzien van de verplichte signage.

Nieuwe regels voor rookvrije schoolterreinen en speeltuinen

Vanaf 1 januari 2025 wordt de wettelijke bescherming van kinderen en jongeren tegen tabaksrook significant uitgebreid. De huidige rookvrije zones worden verplicht en aangescherpt om een volledig rookvrije generatie te ondersteunen.

Voor alle onderwijsinstellingen, van basisscholen tot universiteiten, geldt een algeheel rookverbod op het gehele terrein. Dit verbod is niet langer beperkt tot de schooluren, maar geldt 24 uur per dag, 7 dagen per week. Het omvat alle buitenruimtes, zoals pleinen, sportvelden, fietsenstallingen en zelfs parkeerplaatsen die tot het schoolterrein behoren. Het doel is om te voorkomen dat leerlingen en studenten rookgedrag als normaal zien.

Ook openbare speeltuinen en speelplaatsen moeten per 2025 volledig rookvrij zijn. Deze verplichting geldt voor alle speelgelegenheden die bestemd zijn voor kinderen, ongeacht of deze zich in een park, woonwijk of bij een horecagelegenheid bevinden. Het rookverbod is hier permanent van kracht om kinderen in een gezonde en rookvrije omgeving te laten spelen.

De verantwoordelijkheid voor de handhaving van het verbod ligt bij de beheerder van het terrein, zoals de schoolbesturen of de gemeente. Zij zijn verplicht om het rookverbod duidelijk zichtbaar aan te kondigen met borden. Hoewel de nadruk ligt op voorlichting en bewustwording, kunnen overtreders in principe een boete riskeren.

Deze maatregelen maken onderdeel uit van een breder nationaal gezondheidsbeleid. Door de omgeving waar kinderen leren en spelen volledig rookvrij te maken, wordt de sociale acceptatie van roken verder teruggedrongen en wordt de gezondheid van de jongste generatie beter beschermd.

Prijsmaatregelen en beschikbaarheid van tabak

Een centrale pijler van het rookbeleid richting 2025 is het structureel minder aantrekkelijk en betaalbaar maken van tabaksproducten. De overheid zet in op een verdere, significante verhoging van de accijns op sigaretten, shag en rooktabak. Het doel is een gemiddelde verkoopprijs van minimaal €10 per pakje van twintig sigaretten te realiseren. Deze prijsstijging is een bewezen effectief middel om vooral jongeren en beginnende rokers te ontmoedigen.

De fysieke beschikbaarheid van tabak wordt sterk ingeperkt. Supermarkten moeten per 2024 alle tabak uit het zicht halen. Vanaf 2025 wordt de verkoop van tabak in supermarkten volledig verboden. Tabak is dan alleen nog verkrijgbaar in gespecialiseerde verkooppunten zoals tabakswinkels, tankstations en horecabedrijven. Dit beperkt het aantal verkooppunten aanzienlijk en vermindert de impulsaankopen.

Ook de zichtbaarheid bij deze overgebleven verkooppunten wordt aangepakt. Tabaksproducten mogen niet langer vrijuit in winkels worden uitgestald. Ze moeten worden opgeborgen in afgesloten kasten of laden, zodat alleen het tekstuele assortiment zichtbaar is voor de consument. Deze maatregel, 'out of sight', vermindert de visuele verleiding en normalisering van roken.

Daarnaast komt er een verbod op de verkoop van smaakjes aan alle consumenten, niet alleen aan jongeren. Dit omvat menthol, fruit- en kruidensmaakjes in zowel sigaretten als bij shag en e-sigarettenvloeistoffen. Deze smaakjes maskeren de scherpe smaak van tabak en maken beginnen met roken of dampen aantrekkelijker.

Deze combinatie van prijsmaatregelen en drastische inperking van de beschikbaarheid moet het rookgedrag in Nederland verder denormaliseren en de drempel om te beginnen of door te gaan met roken substantieel verhogen.

Ondersteuning bij stoppen met roken: vergoedingen en programma's

Het rookbeleid voor 2025 richt zich niet alleen op preventie, maar ook op actieve ondersteuning voor wie wil stoppen. De overheid en zorgverzekeraars bieden diverse vergoedingen en programma's om de drempel te verlagen.

De basiszorgverzekering vergoedt ieder kalenderjaar één stoppoging. Deze vergoeding omvat:

• Farmaceutische hulpmiddelen, zoals nicotinevervangers (pleisters, kauwgom), varenicline (Champix) of bupropion (Zyban).



• Maximaal drie gesprekken met een stoppen-met-rokenbegeleider, zoals een praktijkondersteuner of coach.



• Een gecombineerd traject van medicatie en begeleiding wordt vaak het meest effectief geacht.

Naast deze basisvergoeding zijn er landelijke en lokale programma's:

• Het Stoptober-initiatief biedt een gratis app, dagelijkse coachingmails en een groepsgevoel van samen stoppen.



• Veel gemeenten subsidiëren groepscursussen of persoonlijke coaching via de GGD of speciaal opgeleide instellingen.



• De Ikstopnu-website van het Trimbos-instituut fungeert als centraal informatiepunt met een persoonlijk stopplan en een overzicht van alle erkende hulp.

Voor een succesvolle stoppoging is de juiste voorbereiding essentieel:

1. Raadpleeg altijd de huisarts voor advies over de meest geschikte hulpmiddelen.



2. Controleer bij je eigen zorgverzekeraar de specifieke voorwaarden en het vergoedingspercentage.



3. Kies een erkende coach of instelling om zeker te zijn van kwaliteit en vergoeding.



4. Benut de digitale tools (apps, online communities) voor dagelijkse motivatie.

Deze vergoedingen en programma's maken professionele ondersteuning financieel toegankelijk en vergroten de kans op een rookvrije toekomst aanzienlijk.

Veelgestelde vragen:

Wat zijn de concrete nieuwe regels voor rookruimtes in de horeca vanaf 2025?

Vanaf 1 januari 2025 worden alle huidige uitzonderingen voor rookruimtes in de horeca afgeschaft. Dit betekent dat het verboden wordt om in cafés, restaurants, sportkantines en op terrassen een afgesloten ruimte voor rokers te hebben. De wet (Tabaks- en rookwarenwet) wordt aangepast om deze ruimtes volledig te verbieden. Het doel is om medewerkers volledig te beschermen tegen meeroken en de drempel om te beginnen met roken te verhogen. Een rookvrije terrashoek is ook niet meer toegestaan. Horecaondernemers moeten er dus op voorbereid zijn dat hun hele inrichting rookvrij moet zijn.

Ik rook zelf en vraag me af: blijft de sigaret in de supermarkt gewoon te koop of verandert er iets?

Ja, de verkoop van tabak in supermarkten verandert ingrijpend. Per 1 januari 2025 mogen supermarkten geen tabaksproducten meer verkopen. Dit is een belangrijke stap in het Nationaal Preventieakkoord om roken verder te ontmoedigen. Tabak is daarna alleen nog te koop in speciaalzaken zoals tabakswinkels, tankstations en bepaalde slijterijen. De overheid hoopt dat het minder zichtbaar en minder gemakkelijk verkrijgbaar maken van sigaretten, vooral jongeren zal weerhouden van beginnen met roken. Voor jou als roker betekent het dus dat je niet meer bij de boodschappen je pakje sigaretten kunt meenemen, maar naar een andere verkooppunt moet.