Wat is de boete voor roken in de horeca?

De rookvrije werkplek is in Nederland een fundamenteel recht, en dit geldt nadrukkelijk ook voor de horeca. Sinds de invoering van de Tabakswet en de latere wijzigingen is roken in cafés, restaurants en andere openbare gelegenheden grotendeels verboden. Dit verbod is niet zomaar een richtlijn; het is een wettelijke verplichting waar zowel de ondernemer als de roker zich aan moeten houden.

De kern van de wetgeving ligt bij de horeca-ondernemer. Het is zijn of haar verantwoordelijkheid om te zorgen voor een rookvrije omgeving voor zowel personeel als gasten. Dit betekent niet alleen het ophangen van bordjes, maar ook het actief handhaven van het verbod. Het niet naleven van deze plicht kan leiden tot aanzienlijke financiële consequenties.

De hoogte van de boete hangt af van wie er wordt beboet en onder welke omstandigheden. De wet maakt een duidelijk onderscheid tussen de eigenaar van de inrichting en de persoon die toch een sigaret opsteekt. Voor beide partijen zijn de sancties concreet en direct van toepassing, zonder waarschuwing vooraf.

Huidige hoogte van de boete voor roken en voor de horecaondernemer

De hoogte van de boetes voor het overtreden van het rookverbod in de horeca is wettelijk vastgelegd. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de boete voor de roker zelf en de boete voor de horecaondernemer.

Voor de roker die overtreedt, bedraagt de vaste boete momenteel € 100. Dit is een directe sanctie voor het roken in een volledig rookvrije ruimte, zoals een café, restaurant of discotheek.

Voor de horecaondernemer zijn de sancties aanzienlijk hoger en bestaan uit twee componenten. Allereerst riskeert de ondernemer een boete voor het niet handhaven van het verbod. Deze boete bedraagt € 600 voor een eerste overtreding.

Daarnaast kan de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) een bestuurlijke boete opleggen voor het niet plaatsen van de verplichte rookverbodborden. Deze boete heeft een nog hogere basis: € 750 voor een eerste overtreding. Bij herhaalde overtredingen kunnen deze bedragen snel oplopen.

Het is cruciaal voor ondernemers om te beseffen dat zij een actieve zorgplicht hebben. Zij moeten niet alleen de borden ophangen, maar ook daadwerkelijk ingrijpen als een bezoeker rookt. Het nalaten van beide verplichtingen kan leiden tot cumulatieve boetes, wat een zware financiële last betekent.

Wie controleert en schrijft de boete uit in een café of restaurant?

De controle op het rookverbod in de horeca is primair een taak van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Inspecteurs van de NVWA zijn bevoegd om onaangekondigd binnen te vallen in cafés, restaurants en andere horecagelegenheden om de naleving te controleren.

Daarnaast kunnen ook gemeentelijke toezichthouders (bijvoorbeeld van de afdeling Handhaving of Openbare Gezondheid) en in sommige gevallen zelfs de politie optreden bij overtredingen. Deze instanties werken vaak samen en wisselen informatie uit.

De inspecteur kan een boete uitschrijven aan twee partijen. Allereerst aan de roker zelf voor het roken in een verboden ruimte. Ten tweede, en dit is cruciaal voor de horeca-ondernemer, aan de exploitant van het café of restaurant. De ondernemer is namelijk wettelijk verantwoordelijk voor het handhaven van het rookverbod binnen zijn inrichting.

De boete wordt ter plaatse of schriftelijk na de controle opgelegd. De hoogte van de boete is wettelijk vastgesteld. Tegen een opgelegde boete kan bezwaar worden gemaakt bij de instantie die de boete heeft uitgeschreven.

Geldt de boete ook voor roken op het terras?

De boete voor roken in de horeca geldt in principe niet voor het rookvrije terras. De wet verbiedt roken in afgesloten ruimten. Een terras is over het algemeen een open of halfopen ruimte en valt daarom buiten de reikwijdte van het rookverbod voor de horeca.

Er is echter een belangrijke nuance. Als het terras geheel of grotendeels is afgesloten door wanden en een dak, kan het in de praktijk worden aangemerkt als een afgesloten ruimte. In dat geval is roken wel degelijk verboden en kan er een boete worden opgelegd. De beoordeling hangt af van de specifieke situatie.

Daarnaast kunnen gemeenten eigen aanvullende regels stellen via een plaatselijke verordening. Sommige gemeenten hebben een rookverbod ingesteld voor terrassen, vooral wanneer deze direct grenzen aan bijvoorbeeld een schoolingang of een station. Ook de horecaondernemer zelf mag bepalen dat zijn terras rookvrij is.

Conclusie: u riskeert geen landelijke boete voor het roken op een open terras. Let wel op de lokale regelgeving en de eventuele huisregels van de instelling.

Wat zijn de gevolgen als een bezoeker weigert te stoppen met roken?

De horecaondernemer is wettelijk verplicht om het rookverbod te handhaven. Als een bezoeker weigert om te stoppen met roken, volgt er een escalatieladder met concrete gevolgen.

1. Verzoek tot stoppen: Het personeel zal de bezoeker eerst vragen om de sigaret, sigaar of e-sigaret direct uit te maken.



2. Weigering en waarschuwing: Bij weigering volgt een formele waarschuwing met mededeling dat de overtreding wordt gemeld en dat dit tot verdere maatregelen leidt.



3. Verwijdering uit de zaak: Als de bezoeker blijft weigeren, mag en moet de ondernemer de persoon de toegang tot het etablissement ontzeggen en laten verwijderen. Dit kan, indien nodig, met politie-assistentie.

De wettelijke en financiële consequenties richten zich primair op de ondernemer, maar de bezoeker is niet vrijuit:

• Boete voor de bezoeker: De NVWA kan de roker zelf een bestuurlijke boete opleggen. Deze boete bedraagt momenteel € 100 voor het roken in een gesloten ruimte waar een rookverbod geldt.



• Mogelijke aangifte: Bij agressief verzet of het weigeren om te vertrekken, kan de horecaondernemer aangifte doen bij de politie voor bijvoorbeeld huisvredebreuk.



• Toegangsverbod: De ondernemer kan de bezoeker een permanent toegangsverbod opleggen voor de toekomst.

De zwaarste gevolgen zijn echter voor de horecaondernemer. Als hij de rookovertreding niet stopt, riskeert hij zelf een boete die kan oplopen tot € 1.500 of zelfs een (tijdelijk) sluitingsbevel voor de zaak bij herhaalde overtredingen. Daarom zal een ondernemer een weigerachtige bezoeker altijd resoluut aanpakken.

Veelgestelde vragen:

Ik ben horeca-uitbater. Wat gebeurt er als een gast in mijn café rookt en de controle komt langs?

Als toezichthouders roken constateren in uw horecagelegenheid, krijgt u als uitbater een boete. De hoogte van de boete voor de ondernemer is € 600. Deze boete is voor het niet handhaven van het rookverbod op uw terrein. De rokende gast zelf kan ook een boete krijgen, die bedraagt € 100. Het is daarom belangrijk om gasten die roken hierop aan te spreken en te vragen te stoppen. Hang ook duidelijke rookverbod-borden op.

Ik rookte op een overdekt terras. De eigenaar zei niets. Kan ik nog een boete krijgen?

Ja, dat kan. Het rookverbod geldt voor alle overdekte horecaruimtes. Een terras met een vaste overkapping en muren die voor meer dan 50% gesloten zijn, wordt gezien als een "overdekte ruimte". Hier mag niet gerookt worden. Als een controleur van de gemeente of de NVWA langskomt en u rookt, kunt u een sanctie krijgen. De boete voor de roker is € 100. De verantwoordelijkheid om het verbod te handhaven ligt wel eerst bij de uitbater, maar u bent als roker ook zelf aansprakelijk.

Is roken in een speciaal ingerichte rookcabine op het terras nog toegestaan?

Nee, sinds 1 juli 2022 zijn volledig afgesloten rookruimtes in de horeca afgeschaft. Dit betekent dat er in cafés en restaurants helemaal geen binnenruimtes meer zijn waar gasten mogen roken. Of een cabine nu speciaal is ingericht of niet, het is niet meer toegestaan. Het verbod is totaal. Alleen bij zorginstellingen en specifieke verenigingsgebouwen kunnen onder strikte voorwaarden nog rookruimtes zijn. Voor de horeca geldt dit niet meer.

Hoe wordt het rookverbod gecontroleerd en wie geeft de boetes?

De controle gebeurt vooral door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en door buitengewoon opsporingsambtenaren van de gemeente. Zij kunnen onaangekondigd langskomen. Als zij roken vaststellen, leggen zij direct een boete op. De uitbater krijgt een boetebeschikking van € 600. De rokende gast ontvangt een boete van € 100. Herhaalde overtredingen kunnen voor de uitbater leiden tot hogere boetes of zelfs een (tijdelijk) sluitingsbevel.