Welke hofjes zijn er in de Jordaan in Amsterdam?

De Jordaan, wereldberoemd om zijn grachten, bruisende cafés en karakteristieke gevels, herbergt een stiller en intiemer geheim: zijn hofjes. Deze verborgen binnenplaatsen, omsloten door charmante woningen, vormen groene oases van rust midden in de levendige stad. Velen stammen uit de 17e en 18e eeuw en werden gesticht als liefdadigheidsinstellingen voor bejaarden of arme weduwen, een traditie van sociale zorg die tot op de dag van vandaag voortduurt.

Het is een bijzondere ervaring om door de smalle straatjes van de Jordaan te slenteren en plotseling een bescheiden poortje te ontdekken dat toegang geeft tot zo’n verstilde wereld. Achter die deuren gaat een andere Amsterdam schuil, waar tijd een ander tempo lijkt te hebben. Elk hofje heeft zijn eigen ontstaansgeschiedenis, architectonische details en sfeer, van eenvoudig groen tot monumentaal ingerichte hoven.

In dit overzicht gaan we in op de meest bekende en toegankelijke hofjes in de Jordaan. We kijken naar hun oorsprong, hun bijzondere kenmerken en hoe u ze – met respect voor de privacy van de bewoners – kunt bezoeken. Van het iconische Begijnhof aan het randje van de wijk tot de kleinere, minder bekende pareltjes zoals het Suyckerhoff hofje; ontdek de stille getuigen van de sociale geschiedenis van Amsterdam.

De bekendste hofjes en hun locaties in de wijk

De Jordaan herbergt enkele van de meest iconieke en goed bewaarde hofjes van Amsterdam. Deze verborgen binnenplaatsen, oorspronkelijk gesticht als liefdadigheidswoningen, zijn vaak via een poort vanaf de straat te betreden. Hieronder vind je een overzicht van de bekendste, met hun specifieke locaties.

1. Het Claes Claesz. Hofje
   
   
   
   
   
   • Locatie: Eerste Egelantiersdwarsstraat 1-45 / Tweede Egelantiersdwarsstraat 2-44.
   
   
   
   • Gesticht in 1616, is dit een van de grootste en oudste hofjes. Het bestaat uit twee met elkaar verbonden hoven rond een centrale bleek. De karakteristieke gevels en poort zijn typerend voor de vroege 17e eeuw.
   
   
   
   
   
   



2. Het Suykerhoffje
   
   
   
   
   
   • Locatie: Prinsengracht 385-391 (ingang via een poort).
   
   
   
   • Dit kleine, intieme hofje uit 1670 is vernoemd naar de suikerhandelaar die het stichtte. Het ligt direct aan de gracht, wat uniek is. De acht huisjes staan rond een minituin met een zonnewijzer.
   
   
   
   
   
   



3. Het Raepenhofje
   
   
   
   
   
   • Locatie: Palmstraat 28-38.
   
   
   
   • Gesticht in 1648 voor behoeftige katholieke vrouwen. Het hofje is compact gebouwd met huisjes aan drie zijden en een regentenkamer aan de vierde. De naam verwijst naar het raapvormige uithangbord van de stichter.
   
   
   
   
   
   



4. Het Sint-Andrieshofje
   
   
   
   
   
   • Locatie: Egelantiersgracht 105-141 (ingang op nummer 107).
   
   
   
   • Ook bekend als het 'Zwaardvegershofje', dateert het van 1617. Het heeft een lange, smalle opzet met een gaanderij en een tuin met een borstbeeld van de stichter. Het is een rustpunt midden in de drukke wijk.
   
   
   
   
   
   



5. Het Karthuizerhofje
   
   
   
   
   
   • Locatie: Karthuizersstraat, tussen nummer 89 en 173.
   
   
   
   • Dit is eigenlijk een complex van drie hofjes (Driehoekhofje, Lang Hofje en Kleyne Hofje) gebouwd op het terrein van een voormalig kartuizerklooster. Het gebied telt maar liefst 139 woningen rondom verschillende groene binnenplaatsen.
   
   
   
   
   
   

Een bezoek aan deze hofjes vereist respect voor de privacy van de bewoners. De binnenplaatsen zijn vaak openbaar toegankelijk, maar de woningen zelf zijn dat niet. Stilte en discretie zijn dan ook zeer op hun plaats.

Hoe en wanneer zijn deze hofjes te bezoeken?

De toegankelijkheid van de hofjes in de Jordaan verschilt sterk. Sommige zijn volledig privé, andere zijn beperkt openbaar. Respect voor de privacy en rust van de bewoners is altijd het uitgangspunt.

Een aantal hofjes heeft vaste openingstijden. Het Zonnenhofje (Zonnenstraat) is bijvoorbeeld op werkdagen geopend van 09:00 tot 17:00 uur. Het Suyckerhoffhofje (Lindengracht) is toegankelijk op maandag, donderdag en vrijdag van 09:00 tot 16:00 uur.

Veel hofjes zijn alleen te bezichtigen via de poort of vanaf de openbare weg. Het beroemde Raepenhofje (Palmstraat) is zo'n voorbeeld: de poort staat vaak open, maar de binnenplaats is niet betreden. Hetzelfde geldt voor het Claes Claeszhofje (Eerste Lindendwarsstraat).

Een unieke gelegenheid is de jaarlijkse Hofjeszondag, meestal op de eerste zondag van september. Dan stellen normaal gesloten hofjes zoals het Sint-Andrieshofje en het Karthuizerhofje hun deuren open voor het publiek.

Georganiseerde wandelingen met een gids bieden vaak toegang tot hofjes die anders gesloten zijn. Informeer bij organisaties zoals Gilde Amsterdam of de plaatselijke VVV. Controleer altijd de actuele informatie, want regels kunnen veranderen.

Belangrijke richtlijnen: spreek zacht, betreed geen galerijen of trappen, fotografeer nooit rechtstreeks in de ramen van woningen, en houd honden aan de lijn of laat ze buiten. Sluit altijd de poort achter je als deze dicht was.

Geschiedenis en oorspronkelijke bewoners van de Jordaanse hofjes

De hofjes in de Jordaan zijn grotendeels gesticht in de 17e en 18e eeuw, de periode van de grote stadsuitbreidingen. Ze waren geen liefdadigheid voor de allerarmsten, maar een sociale voorziening voor de ‘kansarme burgerij’. De oorspronkelijke bewoners waren vaak bejaarde, alleenstaande vrouwen uit de middenklasse: weduwen van ambachtslieden, kleine winkeliers of zeelieden die zelf een bescheiden maar eervol leven hadden geleid.

De financiering kwam vaak van vermogende particulieren, gilden of kerken via testamentaire schenkingen. Het Sint-Andrieshofje werd bijvoorbeeld in 1617 gesticht door de rijke lakenkoopman Andries de Graeff, speciaal voor oude, alleenstaande rooms-katholieke vrouwen. Dit was essentieel in een tijd dat de gereformeerde kerk de publieke kerk was.

Het dagelijks leven in een hofje werd strikt gereglementeerd door regenten. Bewoners moesten van onbesproken gedrag zijn, zich houden aan een avondklok en de gemeenschappelijke ruimtes schoonhouden. In ruil daarvoor kregen zij een kleine, maar degelijke woning rond een groene, stille binnentuin, een wekelijkse of maandelijkse uitkering en soms turf voor verwarming.

De architectuur was doelbewust sober en praktisch, passend bij de bescheiden stand van de bewoners en het arbeiderskarakter van de Jordaan. De gevels aan de straatkant zijn vaak onopvallend, waardoor de oases van rust achter de poorten verborgen blijven. Deze eenvoud contrasteert met de rijkversierde hofjes van de grachtengordel.

Veel hofjes zijn vernoemd naar hun stichter, zoals het Claes Claesz. Hofje, of naar hun functie, zoals het Suikerhofje dat gebouwd werd met geld uit de suikernijverheid. Zij getuigen van een tijd waarin zorg voor de medemens een concrete, architectonische vorm kreeg, ingebed in de sociale structuur van de buurt.

Praktische route om meerdere hofjes te wandelen

Deze wandelroute van ongeveer 3 kilometer verbindt enkele van de mooiste en meest toegankelijke hofjes in de Jordaan. De route is circulair, zodat u kunt beginnen en eindigen waar u wilt. Houd er rekening mee dat hofjes woonerven zijn; wees stil en respectvol.

Start bij de Noordermarkt. Loop via de Westerstraat naar de Tweede Egelantiersdwarsstraat. Hier vindt u het sfeervolle Egelantiershofje (nummer 47-77). Dit is een van de grootste en groenste hofjes, vaak open voor bezoek.

Ga terug naar de Westerstraat en sla linksaf de Tweede Leliedwarsstraat in. Op nummer 50-70 ligt het idyllische Sint-Andrieshofje. Let op de oude pomp en de gevelsteen.

Loop door naar de Prinsengracht en sla rechtsaf. Na een paar minuten ligt aan uw linkerhand de Palmgracht. Sla hier linksaf en direct rechts de 2e Palmstraat in. Op nummer 28-38, achter een onopvallende deur, schuilt het kleine en intieme Claes Claesz Hofje.

Keer terug naar de Prinsengracht en vervolg uw weg richting de Willemstraat. Sla hier linksaf en dan rechts de Laurierstraat in. Iets verderop, op de hoek met de Lauriergracht, vindt u het Suikerhofje (Laurierstraat 109-133).

Steek de Lauriergracht over en loop de Looiersgracht in. Sla de eerste straat rechts in, de Lange Lozestraat. Het beroemde Zon's Hofje (Lange Lozestraat 188-204) is een must-see met zijn karakteristieke gele deur en ophaalbruggetje.

Voor het laatste hofje loopt u door naar de Bloemgracht en sla rechtsaf. Op nummer 87-133, tussen de hoge deuren, ligt het statige Karthuizerhofje, ooit onderdeel van een kartuizerklooster.

Vanaf hier bent u weer vlakbij de start op de Noordermarkt. De route leidt u door de typische smalle straatjes en grachten van de Jordaan, waardoor u optimaal van de buurt en haar verborgen schatten geniet.

Veelgestelde vragen:

Wat is het oudste hofje in de Jordaan?

Het Claes Claesz. Hofje, gesticht in 1616, is het oudste hofje in de Jordaan. Het werd opgericht volgens het testament van lakenkoopman Claes Claesz. Anslo. Het hofje bestaat uit eenvoudige huisjes rond een groene binnenplaats en was bedoeld voor bejaarde, alleenstaande vrouwen. Het is een prachtig voorbeeld van de vroegste hofjesarchitectuur in de wijk en ademt nog steeds de sfeer van de 17e eeuw. Je vindt het aan de Eerste Egelantiersdwarsstraat.

Zijn de hofjes in de Jordaan vrij toegankelijk voor publiek?

De meeste hofjes zijn niet vrij toegankelijk. Het zijn privéterreinen waar mensen wonen, vaak ouderen. Rust voor de bewoners staat voorop. Sommige hofjes, zoals het Suyckerhoffhofje, hebben poorten die overdag op een kier staan, zodat je vanaf de ingang een blik naar binnen kunt werpen. Wees respectvol en stil. Een paar hofjes doen mee aan Open Tuinen Dagen. De beste manier om ze te zien is tijdens een geleide wandeling met een gids die afspraken heeft gemaakt.

Ik hoorde over een hofje met een bijzondere gevelsteen. Welke is dat?

Dat is het Suyckerhoffhofje aan de Lindengracht. Boven de poort zie je een uitgebreide gevelsteen uit 1670. De steen toont het hofje zelf, met daarboven de stichter, de suikerbakker Willem Suyckerhoff, en zijn vrouw. Het is een van de mooiste en meest gedetailleerde voorbeelden van zo'n stichterssteen in Amsterdam. Het hofje is gebouwd voor weduwen en arme vrouwen. De steen vertelt het hele verhaal van de stichting in beeld, wat bijzonder is.

Welk hofje is het grootste in de wijk?

Het Sint-Andrieshofje is het grootste in de Jordaan. Het bestaat uit 44 woningen, gebouwd rond drie binnenplaatsen. Het werd in 1617 gesticht door de rooms-katholieke Sint-Andries schutterij, wat bijzonder was in een overwegend protestantse stad. Het hofje was bedoeld voor katholieke ouderen. Door de omvang en de drie aparte hofjes voelt het als een klein dorp in de stad. Het ligt verscholen tussen de Egelantiersgracht en de Prinsengracht.