Welke 3 typen interviews zijn er?

Het voeren van een interview lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige vaardigheid: je stelt vragen en registreert de antwoorden. De realiteit is echter dat achter deze ogenschijnlijke eenvoud een wereld van strategische keuzes schuilgaat. Het type interview dat je kiest, bepaalt namelijk in hoge mate de diepgang, structuur en uiteindelijk de kwaliteit van de informatie die je verkrijgt. Het is de fundering waarop elk gesprek wordt gebouwd.

De keuze voor een specifieke interviewmethode hangt af van je doelstellingen, het onderwerp en de gewenste mate van controle over het gesprek. Ga je voor gestandaardiseerde data die je kunt vergelijken, of zoek je juist naar onverwachte inzichten en persoonlijke verhalen? Elk type heeft zijn eigen voor- en nadelen en vereist een andere voorbereiding en vaardigheid van de interviewer.

Over het algemeen kunnen interviews worden onderverdeeld in drie hoofdtypen: het gestructureerde, het ongestructureerde en het halfgestructureerde interview. Deze typen vormen een spectrum, van volledige controle tot maximale openheid. In de volgende paragrafen worden deze drie vormen uiteengezet, zodat je een weloverwogen keuze kunt maken voor jouw volgende onderzoeksproject, journalistiek stuk of sollicitatieprocedure.

Het gestructureerde interview: voorbereide vragen en vergelijkbare antwoorden

Het gestructureerde interview is de meest formele en gestandaardiseerde van de drie hoofdtypen. Het doel is niet een open gesprek, maar het verzamelen van vergelijkbare data van alle kandidaten. De interviewer gebruikt een vooraf opgestelde vragenlijst en wijkt hier niet van af.

Elke kandidaat krijgt exact dezelfde vragen, in dezelfde volgorde en vaak met dezelfde formulering. De antwoordmogelijkheden zijn meestal beperkt tot vooraf gedefinieerde categorieën, zoals een beoordelingsschaal (bijvoorbeeld van 1 tot 5) of multiple-choice opties. Dit maakt de antwoorden objectief meetbaar en direct vergelijkbaar.

De grote kracht van deze methode ligt in de betrouwbaarheid en objectiviteit. Omdat de persoonlijke invloed van de interviewer minimaal is en de omstandigheden voor iedereen gelijk, vermindert dit vooroordelen. Het is bij uitstek geschikt voor de eerste selectieronde in grote wervingsprocessen of voor functies met duidelijke, kwantificeerbare competenties.

Een belangrijk nadeel is de beperkte diepgang. Er is weinig ruimte voor onverwachte inzichten, persoonlijke nuance of het verkennen van motivaties achter een antwoord. Het gesprek kan rigide aanvoelen en geeft geen volledig beeld van de persoonlijkheid of soft skills van de kandidaat.

Typische toepassingen zijn screeningsinterviews, enquête-onderzoek of assessments waar specifieke kennis wordt getest. Het gestructureerde interview levert vooral harde data op, die statistisch kan worden geanalyseerd om kandidaten op een uniforme manier te rangschikken.

Het ongestructureerde interview: een open gesprek zonder vast stramien

Het ongestructureerde interview, ook wel diepte-interview of kwalitatief interview genoemd, staat op volledig andere fundamenten dan zijn gestructureerde tegenhanger. Er is geen vooraf opgestelde vragenlijst, geen vaste volgorde en geen gesloten antwoordmogelijkheden. In plaats daarvan fungeert een centraal onderwerp of thema als enig uitgangspunt.

De interviewer neemt de rol aan van een luisterende gids. Het gesprek ontwikkelt zich organisch, waarbij de volgorde en richting grotendeels worden bepaald door de antwoorden van de geïnterviewde. De kracht ligt in het gebruik van open vragen en doorvraagtechnieken ("Kunt u dat eens toelichten?", "Hoe ervaarde u dat?"). Dit moedigt de respondent aan om uitgebreid, persoonlijk en ongestuurd te vertellen.

Dit type interview is bij uitstek geschikt voor verkennend onderzoek, waar complexe meningen, diepgaande motivaties of rijke persoonlijke ervaringen centraal staan. Het stelt de onderzoeker in staat om onverwachte invalshoeken en nieuwe inzichten te ontdekken die vooraf niet in een vragenlijst te vatten waren.

De belangrijkste uitdaging is de analyse. Omdat elk interview uniek verloopt, vergt de verwerking veel tijd. Antwoorden moeten worden gecodeerd, geïnterpreteerd en samengebracht in thema's. Daarnaast vraagt het van de interviewer een grote vaardigheid om het gesprek natuurlijk te leiden zonder te sturen, en om een hoge mate van consistentie te bewaren tussen verschillende gesprekken.

Het semi-gestructureerde interview: vaste vragen met ruimte voor verdieping

Het semi-gestructureerde interview is een van de meest gebruikte en krachtige onderzoeksmethoden. Het biedt een unieke balans tussen gestandaardiseerde dataverzameling en de flexibiliteit om diepgaande inzichten te verkrijgen. De onderzoeker werkt met een vooraf opgestelde vragenlijst of topiclijst, die de kernonderwerpen en essentiële vragen bevat.

Deze vaste structuur zorgt voor consistentie. Alle respondenten krijgen dezelfde centrale vragen voorgelegd, wat vergelijking tussen interviews mogelijk maakt en de betrouwbaarheid verhoogt. Het is echter geen rigide script. De volgorde van de vragen kan worden aangepast aan de natuurlijke flow van het gesprek, en vragen kunnen worden herformuleerd voor duidelijkheid.

De ware kracht ligt in de ruimte voor verdieping die dit type interview biedt. De interviewer kan doorvragen op interessante of onverwachte antwoorden. Dit gebeurt met behulp van technieken als: "Kunt u dat verder uitleggen?" of "Kunt u een voorbeeld geven?". Deze verdiepingsvragen, ook wel probes genoemd, maken het mogelijk om achterliggende motivaties, persoonlijke ervaringen en complexe opvattingen bloot te leggen die met enkel gesloten vragen nooit zouden zijn ontdekt.

De rol van de interviewer is hierbij actief en luisterend. Hij of zij moet de topiclijst als leidraad gebruiken, maar tegelijkertijd alert zijn op non-verbale signalen en nieuwe aanknopingspunten in het verhaal van de respondent. Deze aanpak levert vaak rijke, kwalitatieve data op die zowel diepte als vergelijkbaarheid biedt.

Typische toepassingen zijn marktonderzoek, sollicitatiegesprekken, evaluatie-interviews en wetenschappelijk onderzoek waar inzicht in processen en meningen centraal staat. Het semi-gestructureerde interview combineert zo de voordelen van structuur met de diepgang van een open gesprek.

Het juiste interviewtype kiezen voor jouw doel

De keuze voor een specifiek interviewtype is bepalend voor de kwaliteit en bruikbaarheid van de verzamelde informatie. Elk type dient een ander primair doel en vereist een andere voorbereiding. Deze keuze wordt gestuurd door drie kernvragen: wat wil je te weten komen, hoe diepgaand moet de informatie zijn, en hoe ga je de data analyseren?

Een gestructureerd interview is de juiste keuze wanneer:

• Je kwantitatieve, vergelijkbare data nodig hebt.



• Je een grote groep respondenten op exact dezelfde manier wilt bevragen.



• Statistische analyse en het toetsen van hypothesen centraal staan.



• Objectiviteit en reproduceerbaarheid cruciaal zijn, zoals in marktonderzoek of enquêtes.

Kies voor een ongestructureerd (diepte-)interview in deze situaties:

• Je doel is exploratief: het verkennen van complexe motivaties, ervaringen of gedachten.



• Je behoefte hebt aan rijke, gedetailleerde kwalitatieve data.



• Het onderwerp gevoelig of persoonlijk is en vertrouwen nodig heeft.



• Je nieuwe inzichten of onverwachte perspectieven wilt ontdekken.

Het semigestructureerde interview biedt de ideale middenweg voor de meeste kwalitatieve onderzoeksprojecten:

• Je wilt vergelijkbare thema's bespreken bij alle respondenten, maar met ruimte voor verdieping.



• Je van tevoren de kernvragen kent, maar open staat voor nieuwe invalshoeken.



• De analyse zowel thematische vergelijking als diepgaande casusbeschrijving toelaat.



• Je een flexibel instrument nodig hebt dat consistentie combineert met diepgang.

Maak de afweging door eerst je onderzoeksvraag scherp te formuleren. Vervolgens bepaal je of je data moet meten, verkennen of begrijpen. Deze beslissing legt de basis voor een valide en betrouwbaar resultaat.

Veelgestelde vragen:

Ik heb sollicitatiegesprekken en onderzoeksinterviews. Vallen die allemaal onder deze drie typen?

Ja, dat klopt. De indeling in gestructureerd, ongestructureerd en semi-gestructureerd is een fundamentele indeling die voor veel situaties geldt. Een sollicitatiegesprek is vaak een semi-gestructureerd interview: er is een vaste lijst met vragen (zoals over cv en ervaring), maar er is ook ruimte voor doorvragen en onverwachte onderwerpen. Een wetenschappelijk onderzoeksinterview is daarentegen vaak sterk gestructureerd om gegevens goed te kunnen vergelijken. Journalistieke interviews zijn vaker ongestructureerd, waarbij de richting volgt uit het gesprek zelf. De drie typen zijn dus meer een beschrijving van de aanpak dan van het vakgebied.

Welk type interview is het beste om de mening van iemand echt te begrijpen?

Voor het diepgaand begrijpen van persoonlijke meningen, motivaties of ervaringen wordt vaak gekozen voor een ongestructureerd of semi-gestructureerd interview. Het ongestructureerde interview, zonder vaste vragenlijst, laat de meeste ruimte voor de geïnterviewde om zelf het gesprek te sturen. Hierdoor komen soms onverwachte en waardevolle inzichten naar boven. Het nadeel is dat het lastig is om antwoorden te vergelijken. Het semi-gestructureerde interview biedt een goede middenweg: er zijn kernvragen om belangrijke onderwerpen te behandelen, maar de interviewer kan vrij doorvragen op interessante antwoorden. Dit type wordt daarom veel gebruikt in kwalitatief onderzoek.

Waarom zou ik ooit een volledig gestructureerd interview kiezen als het zo star is?

Een gestructureerd interview heeft een heel duidelijk doel: objectiviteit en vergelijkbaarheid. Stel, je moet 200 kandidaten screenen voor een functie of je doet een enquêteonderzoek waarbij antwoorden statistisch verwerkt moeten worden. Dan is het van groot belang dat elke persoon exact dezelfde vragen, in dezelfde volgorde en formulering krijgt. Dit vermindert de invloed van de interviewer en maakt dat je de antwoorden nauwkeurig kunt vergelijken en meten. Het is minder geschikt voor het verkennen van complexe gevoelens, maar zeer nuttig voor het verzamelen van consistente gegevens uit een grote groep.

Hoe bereid ik me voor op een semi-gestructureerd interview als interviewer?

Voorbereiding is bij dit type interview belangrijk. Begin met het opstellen van een duidelijke lijst met thema's of hoofdvragen die je zeker wilt behandelen. Zet deze niet op slot, maar zie ze als een checklist. Bedenk voor elk thema mogelijke doorvraagvragen, zoals "Kunt u een voorbeeld geven?" of "Waarom was dat belangrijk?". Oefen met het actief luisteren, want het gesprek kan afwijken van je lijst. Je moet dan kunnen bepalen of een nieuwe richting waardevol is of dat je het gesprek weer naar de kern moet leiden. Houd ook de tijd in de gaten, zodat je alle geplande onderwerpen aan bod laat komen.