Wat is een typisch kerstdrankje?

De geur van dennennaalden, het licht van kaarsen en het geluid van kerstklokken worden tijdens de feestdagen onlosmakelijk verbonden met een andere, even krachtige zintuiglijke ervaring: de smaak van specifieke dranken. Een typisch kerstdrankje is meer dan alleen een alcoholische of warme consumptie; het is een dragen van traditie en gemoedstoestand. Het is een vloeibare belofte van gezelligheid, een aromatisch baken van warmte midden in de koude winter, dat generaties lang wordt doorgegeven en gekoesterd.

De essentie van zo'n drankje schuilt in zijn specifieke en seizoensgebonden samenstelling. Kruiden zoals kaneel, kruidnagel, steranijs en gember zijn de onbetwiste sterren, vaak verenigd met de rijke diepte van suiker, citrus en sterke dranken zoals rode wijn, jenever of likeur. Het resultaat is een smaakprofiel dat direct aan december doet denken: zoet, kruidig, verwarmend en vaak troostrijk.

Van land tot land, en zelfs van familie tot familie, kunnen deze dranken verschillen. Toch zijn er enkele klassiekers die in Nederland en Vlaanderen het hart van de kerstscène vormen. Of ze nu glühwein op de kerstmarkt, een advocaat met slagroom bij het dessert, of een kruidige kop chocolademelk voor de open haard heten, ze delen allemaal dezelfde kerstelijke kern: ze brengen mensen samen en maken het moment bijzonder.

Glühwein: de warme klassieker voor op de kerstmarkt

Geen drankje is zo onlosmakelijk verbonden met de sfeer van een kerstmarkt als Glühwein. Deze verwarmende wijn, vaak geserveerd in een speciaal kerstmok, is het ultieme symbool van wintergezelligheid. De geur van gekruide wijn, die door de koude lucht trekt, lokt bezoekers naar de houten kraampjes.

De basis van Glühwein is rode wijn, die langzaam wordt verhit. Hieraan wordt een melange van kruiden toegevoegd, traditioneel bestaande uit kaneelstokjes, steranijs, kruidnagels en sinaasappelschil. Vaak wordt de drank gezoet met kandijsuiker of honing. Het geheim zit in het langzaam warm laten worden zonder te koken, zodat de alcohol niet verdampt en de smaken goed kunnen intrekken.

Naast de klassieke variant zijn er talloze variaties. ‘Mit Schuss’ betekent een scheutje likeur, vaak rum. ‘Feuerzangenbowle’ is een spectaculaire versie waarbij een suikerklontje boven de bowl wordt aangestoken. Voor kinderen en bestuurders is er ‘Kinderpunsch’, een alcoholvrije variant op basis van vruchtensap met dezelfde kerstkruiden.

Het genieten van een mok Glühwein is een ritueel. Het warmt de handen van binnenuit, brengt mensen samen en is de perfecte metgezel bij het kerstshoppen. Het is meer dan een drankje; het is de essentie van de kerstmarktbeleving.

Advocaat: hoe serveer je deze romige drank?

Advocaat wordt traditioneel koel, maar niet ijskoud, gedronken. Bewaar de fles op een koele, donkere plaats en zet hem een uur voor het serveren in de koelkast. Een temperatuur van ongeveer 10°C is ideaal.

Serveer de drank in een klein wijnglas of likeurglas. Dit benadrukt de rijke textuur en maakt dat je de aromatische geur goed kunt waarnemen. Een glaasje van 4 tot 6 cl is de perfecte portie.

Voor de klassieke ervaring roer je de advocaat voorzichtig om voordat je hem inschenkt. Dit zorgt voor een egale consistentie. Drink het vervolgens puur, als een likeur na het diner of als verwarmende kerstborrel.

Advocaat is ook een perfect ingrediënt voor feestelijke cocktails. De bekendste is de 'Snowball': meng 5 cl advocaat met 20 cl limonade (zoals Sprite of 7-Up) en serveer met ijs in een hoogballenglas. Garneer met een schijfje citroen.

Voor een dessertserveer je advocaat over vanille-ijs of bij een stuk kerststol. Het kan ook worden gebruikt in gebak, zoals voor het vullen van soezen of als laag in een trifle.

Let op: schud de fles nooit, want dat kan schuim veroorzaken. Roeren is de juiste methode. Bewaar een geopende fles maximaal drie maanden in de koelkast om de kwaliteit te behouden.

Speciaal bier en warme chocolademelk met een twist

De kersttijd is het perfecte moment om de klassieke warme dranken eens flink onder handen te nemen. Naast glühwein zijn er twee verrassende opties die sfeer en comfort combineren: speciaal kerstbier en verfijnde warme chocolademelk.

Kerstbieren zijn een ware traditie. Deze winterwarmers onderscheiden zich door hun rijke, complexe smaakprofiel.

• Ze zijn vaak donker van kleur, zoals dubbels, tripels of stout.



• Kruidnagel, kaneel, sinaasappelschil en nootmuskaat zijn veelgebruikte specerijen die direct aan de kerst doen denken.



• Het alcoholpercentage ligt hoger dan bij gewoon bier, wat zorgt voor een innerlijke verwarming.



• Serveer ze niet te koud, op ongeveer 10-12°C, zodat alle aroma's volledig tot hun recht komen.

Ook warme chocolademelk is op te waarderen tot een feestelijke creatie. Dit zijn enkele inspirerende twists:

1. Specerijenmelange: Laat een stokje kaneel, een steranijs en een mespuntje kardemom meestoven in de melk. Zeef het mengsel voor het opdienen.



2. Kerststout Chocolademelk: Verwarm de chocolademelk en voeg een scheutje kruidige kerststout of porter toe. De geroosterde mouttonen complementeren de cacao perfect.



3. Afwerking met Smaak: Klop de slagroom op met een vleugje amaretto of likeur naar keuze. Garneer met geraspte pure chocolade of een kaneelstokje.

Beide drankjes bieden een unieke en gezellige kerstervaring, ver weg van de alledaagse keuzes. Ze zijn ideaal om bij te komen van de kou of om gezamenlijk van te genieten bij het open vuur.

Alcoholvrije varianten voor het hele gezin

De magie van Kerstmis schuilt in samen zijn, en dat geldt ook voor de drankjes. Gelukkig zijn er volop feestelijke, alcoholvrije creaties die iedereen, van jong tot oud, kan proosten op de feestdagen.

Een warme klassieker is de kruidige appeldrank. Deze wordt gemaakt van vers geperste appelsap, verwarmd met een takje rozemarijn, een paar kruidnagels, een schijfje sinaasappel en een stokje kaneel. Het resultaat is een hartverwarmend, aromatisch drankje dat direct de kerstsfeer oproept.

Voor een verfrissend alternatief is de kerstmocktail een aanrader. Meng bruisend vlierbloesemlimonade met een scheutje veenbessensap (cranberry). Garneer met enkele verse veenbessen en een takje munt. De dieprode kleur maakt het meteen een blikvanger op de feesttafel.

Ook chocolademelk kan een kerstse upgrade krijgen. Maak een specerijen-chocolademelk door melk of een plantaardig alternatief te verwarmen met cacaopoeder, een mespuntje kaneel en een vleugje vanille. Serveer met een dot slagroom en geraspte chocolade voor extra luxe.

Denk tot slot aan een zelfgemaakte winterthee. Zet een pot sterke rooibosthee en voeg plakjes sinaasappel, steranijs en kardemom toe. Laat dit trekken voor een diepe, complexe smaak die perfect past bij lange avonden bij de haard.

Veelgestelde vragen:

Wat is de allerbekendste warme kerstdrank in Nederland?

Glühwein is zonder twijfel de bekendste warme drank tijdens de Nederlandse kerst. Het is een verwarmde, gekruide wijn, meestal op basis van rode wijn. Hier worden specifieke kruiden aan toegevoegd zoals kaneel, kruidnagel, steranijs en soms sinaasappelschil. De drank wordt warm geserveerd, maar niet gekookt, zodat de alcohol niet verdampt. Het is een traditionele drank op kerstmarkten en bij veel gezinnen thuis na een winterwandeling. De geur alleen al roept direct een kerstgevoel op.

Ik ben geen wijnliefhebber. Zijn er alcoholvrije alternatieven?

Zeker. Een heel populair alternatief is kinderchocolademelk, maar dan speciaal voor kerst. Dit wordt vaak gemaakt door warme melk te mengen met pure chocolade en een snufje kaneel of vanillesuiker. Volwassenen waarderen vaak warme appeldrank met kruiden. Dit is een variant op glühwein, maar dan zonder alcohol. Je verwarmt appelsap met dezelfde kerstkruiden: kaneelstokjes, kruidnagels en een schijfje sinaasappel. Het resultaat is een zoete, verwarmende drank die voor iedereen geschikt is.

Waarom drinken we met kerst vaak speciaal bier?

Kerstbieren hebben een lange traditie die samenhangt met de donkere maanden en de feestdagen. Deze bieren, vaak donker van kleur zoals dubbels of tripels, zijn rijker en voller van smaak dan gewoon pils. Ze bevatten vaak noten-, karamel- of gedroogdfruittonen. De hogere alcoholpercentage zorgt voor een verwarmend effect. Het drinken van een speciaal, duurder kerstbier voelt als een traktatie, iets dat bij de bijzondere dagen past. Veel brouwerijen brengen elk jaar een unieke kersteditie uit, wat het extra bijzonder maakt.

Hoe maak ik zelf een goede kerstkoffie?

Kerstkoffie is een eenvoudige maar feestelijke manier om de dag te beginnen. Zet een kop sterke koffie, bijvoorbeeld filterkoffie of espresso. Voeg hier een scheutje amandel- of vanillemelk aan toe voor zoetigheid. De kerstsmaak komt vooral van de kruiden: roer met een kaneelstokje of voeg een mespuntje gemalen kaneel toe. Een toef slagroom maakt het af. Voor de echte feestelijke variant kun je een likeur toevoegen, zoals Baileys, Advocaat of Amaretto. Garneer de slagroom eventueel met cacaopoeder of geraspte chocolade. Het is een warme, troostende drank die perfect past bij een rustig kerstontbijt.