Wat drinken de Nederlanders met Kerstmis?

De kerstdagen in Nederland worden gekenmerkt door gezelligheid, feestelijke maaltijden en natuurlijk passende dranken. Terwijl de gerechten van het kerstdiner kunnen variëren van gourmet tot een uitgebreid vijfgangendiner, zijn de dranken die de sfeer bepalen vaak een constante. Het is een traditie waarin warmte, verwarming en een vleugje luxe centraal staan.

De keuze voor een specifieke drank hangt sterk samen met het moment van de dag en de bijbehorende rituelen. Bij de kerstbrunch of tijdens het uitpakken van de cadeaus 's ochtends klinkt vaak het kenmerkende plop van een champagnefles. Voor de kerstborrel in de middag worden likeuren en versterkte wijnen uit de kast gehaald, die perfect passen bij de kaasplank en noten.

Het hoogtepunt is echter het kerstdiner zelf. Hier komen uitgebalanceerde wijnparen, zorgvuldig geselecteerd bij de gangen, volledig tot hun recht. Maar het absolute slotstuk van de culinaire ervaring is de kop dampende, kruidige glühwein of een verfijnde Irish coffee bij het nagerecht. Deze dranken verlengen het samenzijn en brengen de essentie van de kerst: warmte van binnenuit.

Glühwein en andere warme kerstdrankjes

De geur van kruidige wijn die door de kerstmarkt waait, is voor veel Nederlanders onmiskenbaar verbonden met de feestdagen. Glühwein, vaak zelfgemaakt met rode wijn, sinaasappel, kaneel, kruidnagel en steranijs, is de onbetwiste koning van de warme kerstdrank. Het wordt zowel op markten als thuis genoten, vaak vergezeld door een schijfje sinaasappel en een kaneelstokje.

Naast deze klassieker wint de glühbier aan populariteit. Deze variant op basis van donker bier, honing en dezelfde verwarmende specerijen biedt een hartig en volmondig alternatief. Voor een alcoholvrije optie kiest men vaak voor kinderpunsch, een zoete drank van vruchtensap, zoals druiven- of appelsap, gekruid met kaneel en kruidnagel.

Ook chocolademelk krijgt in december een feestelijke upgrade. Chocolademelk met slagroom en een scheutje likeur, zoals amaretto of pepermunt, is een geliefde traktatie bij de kerstboom. Een andere traditionele favoriet is advocaat, die zowel koud als warm wordt gedronken. Warme advocaat, soms aangelengd met koffie of thee, is een romige en troostende drank voor koude avonden.

Deze warme dranken dragen bij aan de gezelligheid; ze worden gedeeld met bezoek, gedronken tijdens het kerstdiner of genuttigd bij het uitpakken van de cadeautjes. Ze vormen de vloeibare kern van de Nederlandse kerstsfeer.

Kerstbier: speciaalbieren voor de feestdagen

Een onmisbaar onderdeel van het Nederlandse kerstdiner is het kerstbier. Dit zijn speciaalbieren die speciaal voor de feestperiode worden gebrouwen, vaak met een hoger alcoholpercentage en rijke, winterse smaken.

De smaakprofielen zijn typisch vol en verwarmend. Brouwers gebruiken vaak specerijen zoals kaneel, nootmuskaat, kruidnagel en sinaasappelschil. Donkere mouten zorgen voor tonen van karamel, gedroogd fruit, chocolade of zelfs koffie. Het resultaat is een perfecte metgezel voor het rijke kerstmaal en de koude dagen.

Veel brouwerijen, van grote als Bavaria en Grolsch tot talloze ambachtelijke brouwerijen, brengen een eigen kersteditie uit. Deze bieren zijn vaak seizoensgebonden en beperkt verkrijgbaar, wat de traditie extra speciaal maakt. Het aanbieden van een kerstbier aan gasten is een gewaardeerd gebaar.

Populaire stijlen zijn de kerstbok, een sterke, donkere bokbier, en Winter Ales of Stouts. Ze worden bij een iets hogere temperatuur gedronken dan normaal bier, zodat alle aroma's volledig tot hun recht komen.

Het proeven van verschillende kerstbieren is voor veel Nederlanders een geliefde traditie, een smaakvol ritueel dat net zo bij de feestdagen hoort als de kerststol en de gourmet.

Wijnkeuzes bij het kerstdiner

De juiste wijn kan het kerstdiner transformeren van een maaltijd naar een feest. De keuze hangt sterk af van de hoofdcomponent van het gerecht.

Bij gevogelte (kalkoen of gans)

Rijk gevogelte vraagt om wijnen met zachte tannines en enige complexiteit.

• Volle witte wijn: Een gerijpte witte Bourgogne of een volle Chardonnay uit de Nieuwe Wereld.



• Lichte rode wijn: Pinot Noir is een klassieke, perfecte partner.



• Rosé: Een volle, droge rosé van bijvoorbeeld de Syrah-druif.

Bij wild (hert, haas of fazant)

De intense, gamey smaak van wild vereist robuustere wijnen.

• Krachtige rode wijn: Bordeaux, Syrah/Shiraz of een Rioja Reserva.



• Bijzondere optie: Een kruidige, medium-droge rode wijn uit de Elzas, gemaakt van de Pinot Noir-druif.

Bij vegetarische of visgerechten

Lichtere, aromatische wijnen zijn hier ideaal.

• Bij vis: Een romige Champagne of een frisse Sauvignon Blanc.



• Bij vegetarische pasteien of paddenstoelen: Aardse rode wijnen zoals Pinot Noir of Barbera.

Bij het nagerecht

De wijn moet zoeter zijn dan het dessert zelf.

• Klassiekers: Een Versterkte wijn zoals Port, Madeira of een zoete Sherry (PX).



• IJswijn of Late Harvest: Perfect bij notentaarten of fruitt desserts.

Een praktische Nederlandse tip

Geen behoefte aan meerdere flessen? Kies voor een universele, gastvrije wijn die bij veel smaken past.

1. Rosé Champagne of Crémant: Luxe, feestelijk en combineert met bijna alles.



2. Pinot Noir: De meest veelzijdige rode wijn voor een kerstmenu.



3. Droge Riesling: Zijn frisheid snijdt door rijke smaken en matcht met gevogelte en varkensvlees.

De beste keuze is uiteindelijk een wijn die jij en je gasten lekker vinden. Proost en vrolijk kerstfeest!

Alcoholvrije alternatieven voor de kerst

De vraag naar verfijnde alcoholvrije dranken is groter dan ooit, en de kerstperiode biedt een perfect moment om deze te ontdekken. De traditionele sfeer hoeft niet te lijden onder het ontbreken van alcohol.

Een klassieker is de alcoholvrije glühwein, gemaakt met kruidensiroop, vruchtensap en specerijen als kaneel, steranijs en kruidnagel. Warm geserveerd verspreidt het dezelfde kerstige geur. Ook alcoholvrije bieren en ciders zijn in enorme variatie verkrijgbaar, van stout tot witbier, en vormen een volwaardig alternatief bij het gourmetten.

Voor een feestelijk gevoel zijn alcoholvrije bubbels zoals mousserende druivensap (druis) of verfijnde null-alcohol prosecco's ideaal voor het toasten. Mixologie richt zich ook op de 'zero-proof' cocktail, vaak gebaseerd op complexe siropen, bittertjes, gemuseerde vruchten en kruidenthee.

Denk bijvoorbeeld aan een 'Kerstboom' mocktail met sparrentak-siroop, citroen en gemberbier. Daarnaast zijn warme dranken als chai latte, specerijenthee of zelfgemaakte warme chocolademelk met kaneel en slagroom altijd een kersthit.

De essentie is aandacht voor smaak, presentatie en het gebruik van seizoensgebonden ingrediënten. Zo kan iedereen, ongeacht voorkeur, meegenieten van een bijzonder kerstdrankje.

Veelgestelde vragen:

Is glühwein echt zo populair in Nederland met Kerst, of is dat meer een Duitse traditie?

Glühwein is inderdaad heel populair geworden in Nederland tijdens de kerstperiode. Het is waar dat de drank zijn oorsprong in de Duitstalige landen heeft, maar Nederland heeft het volledig omarmd. Je vindt het op elke kerstmarkt, vaak aangeboden in een speciaal kerstmok die je kunt houden. Wat het extra Nederlands maakt, is de variatie met kaneelstokjes, sinaasappelschijfjes en soms een likeur zoals amaretto. Het is de perfecte warme drank voor buiten op de markt of binnen bij de kerstboom. Dus hoewel de traditie geïmporteerd is, hoort glühwein inmiddels helemaal bij een Nederlands kerstfeest.

Welke likeuren of sterke dranken drinken Nederlanders traditioneel na het kerstdiner?

Na een uitgebreid kerstdiner is er in veel Nederlandse gezinnen een traditie van een 'afzakkertje' of een likeurtje. Advocaat is een klassieker, een romig eierlikeurdrankje dat vaak koud wordt gedronken. Ook jenever, vooral de kruidenvarianten zoals jonge jenever met munt (Bruidstranen) of Oude Klare, is een veelgezien gebruik. Brandewijn met rozijnen is een ouderwetse maar nog steeds gewaardeerde keuze. De keuze hangt vaak af van de familie; sommigen zweren bij een kopje koffie met een borrel, anderen kiezen voor een Irish coffee of een glas port. Het is meer een moment van gezamenlijk ontspannen dan een vast ritueel.

Wordt er met Kerst in Nederland veel speciaal bier gedronken, zoals kerstbock?

Ja, kerstbieren zijn een groot succes in Nederland. Veel brouwerijen, zowel de grote als de kleintjes, brengen een speciaal seizoensbier uit voor de feestdagen. Deze kerstbocks zijn vaak donkerder, voller en sterker dan gewoon bier, met smaken zoals karamel, specerijen en gedroogd fruit. Het is een gewoonte geworden om met vrienden verschillende kerstbieren te proeven. Supermarkten hebben vaak een uitgebreid aanbod. Het drinken van dit speciaal gebrouwen bier voegt iets feestelijks toe aan de avond, alsof je een uniek Nederlands product proeft dat maar kort beschikbaar is.