Is it legal to play music in a café?

Het afspelen van muziek in een horecagelegenheid zoals een café, restaurant of bar lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige en vanzelfsprekende handeling. Het vormt de sfeer, beïnvloedt de gastenbeleving en is vaak een fundamenteel onderdeel van de identiteit van de zaak. Echter, achter deze ogenschijnlijk alledaagse praktijk schuilt een complex juridisch kader dat strikt nageleefd dient te worden.

In Nederland is het publiek afspelen van muziek, of dit nu via een streamingdienst, de radio, een cd-collectie of een live-optreden gebeurt, nooit zomaar vrij. Het auteursrecht, dat de creatieve rechten van componisten, tekstschrijvers en uitvoerende artiesten beschermt, verbiedt het openbaar gebruik zonder toestemming. Dit betekent dat de muziek die u thuis privé draait, in een commerciële setting meteen onder een andere, veel strengere wetgeving valt.

De kernvraag is daarom niet óf u moet betalen voor het afspelen van muziek, maar aan wie en hoe u de vereiste vergoedingen en licenties moet regelen. Het negeren van deze verplichtingen kan leiden aanzienlijke boetes, rechtszaken en reputatieschade. Dit artikel geeft een duidelijk overzicht van de wettelijke vereisten, de betrokken organisaties en de stappen die elke café-eigenaar moet nemen om zowel de sfeer als de wet te respecteren.

Welke muziekrechten zijn nodig voor een horecazaak?

Het publiek afspelen van muziek in een horecabedrijf, zoals een café, restaurant of hotel, vereist specifieke rechten. Deze rechten beschermen de belangen van componisten, tekstschrijvers en uitvoerende artiesten. In Nederland zijn hiervoor twee soorten licenties verplicht.

De eerste en meest essentiële licentie is de publieksuitvoeringsrecht. Deze dekt het recht om composities (melodie en tekst) ten gehore te brengen. Deze licentie wordt verleend door Buma/Stemra, de collectieve beheerorganisatie voor componisten, tekstschrijvers en muziekuitgevers. Zonder deze vergunning maakt u inbreuk op het auteursrecht, ongeacht de muziekbron (radio, streamingdienst, cd of liveband).

De tweede licentie betreft het mechanisch recht of weergaverecht. Dit is nodig voor het vastleggen en reproduceren van muziek, bijvoorbeeld wanneer u muziek van een cd, een harde schijf of een streamingdienst gebruikt. In de praktijk wordt deze licentie vaak via dezelfde kanalen geregeld. Voor het afspelen van de radio of tv in uw zaak is een aparte radio- en televisievergunning nodig.

Indien u live muziek programmeert, zoals een band of dj, zijn zowel de Buma/Stemra-licentie als een aanvullende licentie van Sena vereist. Sena vertegenwoordigt de uitvoerende artiesten en platenmaatschappijen, en vergoedt hen voor de publieke uitvoering van hun opnames.

Concreet moet een horecaondernemer dus meestal een overeenkomst afsluiten met Buma/Stemra en vaak ook met Sena. De kosten zijn afhankelijk van factoren zoals de grootte van uw zaak, het aantal speakers en of er live muziek is. Het afsluiten van alleen een abonnement op een commerciële streamingdienst is niet voldoende, daar deze meestal alleen bedoeld is voor privégebruik.

Hoe regel ik een licentie bij Buma/Stemra?

Als ondernemer regelt u een licentie voor uw café eenvoudig via de website van Buma/Stemra. Het proces is grotendeels online en gestroomlijnd.

Ga naar de specifieke pagina voor de Horeca Licentie op de Buma/Stemra website. Daar vindt u een duidelijk overzicht van de tarieven, die zijn gebaseerd op de grootte van uw zaak (het aantal vierkante meters vloeroppervlak) en of u ook muziek op een terras draait.

U kunt direct online een licentie aanvragen door het digitale formulier in te vullen. Hierin geeft u nauwkeurige gegevens over uw bedrijf op, zoals de naam, het adres, de oppervlakte en de openingstijden.

Na uw aanvraag ontvangt u een licentieovereenkomst per post of e-mail. Na ondertekening en teruggestuurd te hebben, is uw licentie direct geldig. U ontvangt vervolgens periodiek een factuur voor de licentievergoeding.

Voor vragen of persoonlijk advies kunt u contact opnemen met de klantenservice van Buma/Stemra. Zij helpen u graag verder, zeker in complexere situaties, zoals wanneer u ook livemuziek programmeert.

Wat zijn de kosten voor een muzieklicentie?

De kosten voor een muzieklicentie in een café zijn niet vast, maar hangen af van verschillende factoren. De belangrijkste zijn de grootte van uw zaak, het aantal bezoekers en de manier waarop u de muziek afspeelt.

De tarieven worden hoofdzakelijk bepaald door de collectieve beheersorganisaties, zoals Buma/Stemra. Zij rekenen meestal een jaarlijks bedrag dat gebaseerd is op de oppervlakte van uw horecagelegenheid in vierkante meters. Hoe groter de ruimte waar gasten de muziek kunnen horen, hoe hoger de licentievergoeding.

Een andere cruciale factor is of u alleen achtergrondmuziek draait of ook optredens met live muziek of DJ's organiseert. Voor live muziek gelden aanzienlijk hogere tarieven, omdat dit een centrale attractie is. Ook het gebruik van een televisie of radio voor muziekuitzendingen beïnvloedt de prijs.

Concreet kunt u denken aan een range van enkele honderden euro's per jaar voor een klein café met alleen achtergrondmuziek, tot duizenden euro's voor een grote zaak met regelmatige live-optredens. Het is essentieel om uw specifieke situatie voor te leggen aan de licentieverstrekkers voor een exacte offerte.

Naast Buma/Stemra voor de compositie, kan ook een licentie van Sena nodig zijn als u muziek opneemt of uitzendt, bijvoorbeeld via een streamingsdienst. Dit zijn aanvullende kosten. Het niet hebben van de juiste licentie kan leiden tot hoge boetes, die vele malen hoger zijn dan de licentie zelf.

Wat gebeurt er als ik geen licentie heb?

Het afspelen van muziek zonder de vereiste licentie is een inbreuk op het auteursrecht. Dit wordt gezien als illegaal gebruik en kan leiden tot serieuze gevolgen.

De organisaties die de rechten beheren, zoals Buma/Stemra, voeren actief controles uit. De kans dat je wordt ontdekt is reëel, vooral omdat zij gebruikmaken van meldingen, steekproeven en gespecialiseerde detectietechnologie.

Directe gevolgen en sancties:

• Een forse naheffing: Je ontvangt direct een factuur voor de licentie die je had moeten afnemen, vaak met terugwerkende kracht. Hier kunnen ook administratiekosten en rente bijkomen.



• Een hoge boete: Bovenop de naheffing kan een extra civielrechtelijke boete worden opgelegd voor de inbreuk zelf. Deze bedragen kunnen oplopen tot duizenden euro's.



• Een dwangsom: Er kan een dwangsom worden opgelegd voor elke dag dat je na een waarschuwing nog steeds muziek zonder licentie afspeelt. Dit loopt zeer snel op.

Juridische risico's:

• Civielrechtelijke vordering: De rechthebbenden (componisten, tekstschrijvers, uitgevers) kunnen je apart aansprakelijk stellen en schadevergoeding eisen voor het illegaal gebruik van hun werk.



• Strafrechtelijke vervolging: In ernstige of hardnekkige gevallen kan het een strafbaar feit worden. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan optreden en er bestaat een risico op strafrechtelijke vervolging, wat kan resulteren in een gevangenisstraf.

Praktische en commerciële gevolgen:

1. Reputatieschade: Het nieuws dat je zaken doet ten koste van artiesten kan slecht vallen bij het publiek.



2. Proceskosten: Naast boetes en naheffingen moet je ook je eigen juridische kosten betalen.



3. Gedwongen stopzetting: In het uiterste geval kan via een kort geding worden geëist dat je onmiddellijk stopt met het afspelen van muziek, wat de sfeer in je zaak direct aantast.

Conclusie: het risico nemen om zonder licentie muziek af te spelen is economisch en juridisch onverstandig. De kosten van een licentie zijn altijd lager dan de financiële en juridische risico's van betrapt worden.

Veelgestelde vragen:

Moet ik toestemming hebben om muziek af te spelen in mijn café?

Ja, dat moet. In Nederland heb je een licentie nodig om beschermde muziek publiekelijk af te spelen. Dit geldt voor achtergrondmuziek van de radio, streamingdiensten, cd's of eigen afspeellijsten. De rechten worden beheerd door organisaties zoals Buma/Stemra. Zij zorgen dat componisten, tekstschrijvers en uitgevers vergoed worden voor het gebruik van hun werk. Zonder licentie riskeer je een boete.

Wat zijn de kosten van een muzieklicentie voor een klein café?

De kosten zijn niet vast. Ze worden berekend op basis van factoren zoals de grootte van je zaak, het aantal vierkante meters, het aantal stoelen en of je de muziek alleen binnen of ook op een terras laat horen. Voor een klein café met alleen binnenruimte kan dit enkele honderden euro's per jaar zijn. Neem rechtstreeks contact op met Buma/Stemra voor een precieze offerte op maat.

Ik gebruik alleen Spotify of een andere streamingdienst. Is dat dan genoeg?

Nee, dat is onvoldoende. Een persoonlijk abonnement op Spotify, Apple Music of een vergelijkbare dienst is bedoeld voor privégebruik. Het publiek afspelen in een horecagelegenheid valt hierbuiten en vereist een aparte, commerciële licentie. Sommige diensten bieden speciale zakelijke accounts aan, maar ook daarvoor blijft de Nederlandse wettelijke verplichting voor een Buma/Stemra-licentie bestaan.

Wat gebeurt er als ik geen licentie heb en er wordt gecontroleerd?

Controleurs van de rechtenorganisaties kunnen een bezoek brengen. Als blijkt dat je muziek gebruikt zonder licentie, krijg je eerst een aanmaning om alsnog een licentie af te sluiten. Weiger je dit, dan kan een rechtszaak volgen met hoge vorderingen voor achterstallige vergoedingen en eventuele schadevergoeding. Het kan ook leiden tot een dwangsom. Het risico is reëel en de financiële gevolgen kunnen groot zijn.

Zijn er uitzonderingen? Bijvoorbeeld voor livemuziek of eigen gemaakte muziek?

Voor livemuziek (bijvoorbeeld een band of een pianist) gelden aparte regels. Vaak is hiervoor ook een licentie nodig, maar soms kan dit via een apart tarief. Muziek die je volledig zelf hebt gecomponeerd en opgenomen, en waar geen andere rechthebbenden aan verbonden zijn, mag je natuurlijk wel afspelen. Gebruik je echter een nummer van een ander, ook al cover je het zelf, dan zijn er weer rechten aan verbonden. Voor muziek die rechtenvrij is of een Creative Commons-licentie heeft, moet je de specifieke voorwaarden van die licentie goed controleren.