Is de Hollandse Nieuwe Haring al te koop?

Het voorjaar in Nederland brengt een traditie met zich mee die diep geworteld is in de cultuur en de kalender: het seizoen van de Hollandse Nieuwe. Deze malse, gezouten haring is meer dan alleen een snack; het is een culinaire gebeurtenis waar velen reikhalzend naar uitkijken. De vraag die elk jaar opnieuw, vaak al in de vroege maanden, opduikt, is even simpel als urgent: is hij er al?

Het antwoord is niet slechts een ja of nee, maar wordt bepaald door strikte regels en natuurlijke processen. De titel Hollandse Nieuwe of maatjesharing is wettelijk beschermd. De haring moet aan specifieke eisen voldoen: een minimaal vetgehalte van 16 procent en op de traditionele wijze gekaakt, gezouten en gerijpt. Dit vetgehalte is cruciaal voor de karakteristieke, boterzachte smaak.

De start van het seizoen hangt daarom niet af van een vaste datum, maar van de vangst. Pas wanneer de eerste vette haring van het jaar is aangevoerd, gekeurd en het officiële vaatje door het Haringevenementen Holland is geproefd en goedgekeurd, kan het startschot klinken. Dit moment, vaak eind mei of begin juni, wordt traditioneel gevierd tijdens Vlaggetjesdag in Scheveningen. Daarna pas mag de langverwachte haring overal als 'Hollandse Nieuwe' worden verkocht.

De officiële startdatum: Wanneer mag het 'Hollandse Nieuwe' heten?

De titel ‘Hollandse Nieuwe’ is wettelijk beschermd en mag niet zomaar aan elke haring worden gegeven. Het vissen op deze maatjesharing begint traditioneel in mei, zodra de eerste vetrijke haring van het nieuwe seizoen wordt gevangen. De officiële verkoop start echter pas op een specifieke datum, die jaarlijks wordt vastgesteld.

Deze startdatum, bekend als ‘Vlaggetjesdag’, valt doorgaans op de tweede zaterdag van juni. Pas vanaf dit moment mag de gevangen en op traditionele wijze gekaakte, gezouten en gerijpte haring het felbegeerde predicaat ‘Hollandse Nieuwe’ dragen. Deze wachttijd is essentieel voor het rijpingsproces, waarbij de haring zijn karakteristieke smaak en textuur ontwikkelt.

Een cruciale voorwaarde is dat het vetgehalte van de haring minimaal 16 procent moet bedragen. Alleen haring van deze uitstekende kwaliteit komt in aanmerking. De combinatie van het juiste vetgehalte, de traditionele bereiding en het afwachten tot na Vlaggetjesdag garandeert dat de consument het beste product krijgt. Daarom is het antwoord op de vraag of de Hollandse Nieuwe al te koop is, tot de officiële start simpelweg: nee.

Hoe herken je de echte maatjesharing bij de visboer?

De echte maatjesharing, ofwel 'Hollandse Nieuwe', is een beschermde aanduiding en moet aan strikte eisen voldoen. Let op de volgende kenmerken om de echtheid te garanderen.

Allereerst controleer je het vetgehalte. Een echte maatjesharing moet minimaal 16% vet bevatten. De visboer kan dit aantonen met een officieel vetmetingscertificaat, vaak zichtbaar opgehangen. Een vette haring voelt stevig en glanst zacht.

Kijk naar de presentatie. Traditioneel wordt de hele, geschoonde haring met alleen de kieuwen en een deel van de ingewanden verkocht. De alvleesklier blijft zitten; de enzymen hiervan zorgen voor de karakteristieke rijpe smaak. Een volledig schoongemaakte haring is dus geen maatjesharing.

Let op het seizoen. Het officiële 'Hollandse Nieuwe'-seizoen start traditioneel met de Vlaggetjesdag, meestal in juni. Voor die datum is het zeer onwaarschijnlijk dat er echte nieuwe haring van dat jaar te koop is. Vraag expliciet naar het vaartuig en het gebied waar de haring gevangen is; Nederlandse vis is een goed teken.

Proef en ruik tenslotte. Echte maatjesharing smelt op de tong, heeft een zachte, romige textuur en een delicate, lichtzoete en zilte smaak zonder sterke vislucht. Een sterke, scherpe of zure geur duidt op een mindere kwaliteit of een verkeerde bereiding.

Een betrouwbare visboer zal deze informatie vrijgeven en de haring met trots presenteren, vaak met de vlaggetjes erbij. Twijfel je, vraag dan gerust naar het certificaat en de herkomst.

Waar vind je nu de eerste vaatjes haring?

De eerste vaatjes Hollandse Nieuwe worden traditioneel geveild in de haven van Scheveningen. Deze veiling, meestal half mei, markeert het officiële startsein. Het eerste vaatje gaat voor een recordbedrag naar de hoogste bieder.

Na de veiling zijn de eerste haringen direct verkrijgbaar bij de betrokken visafslag en bij geselecteerde viskramen in Scheveningen. Bekende adressen zoals Vishandel Simonis of Stadsvis van der Linde behoren vaak tot de eersten.

Binnen enkele uren verspreidt de nieuwe voorraad zich naar toonaangevende viswinkels en haringkramen in het hele land. In Amsterdam zijn visverkopers als Rob Wigman op de Albert Cuypmarkt en Vishandel Centrum op de Nieuwmarkt vaak snel voorzien.

Ook in historische haringsteden zoals Vlaardingen en Maassluis zijn de eerste vaatjes snel te vinden. Controleer altijd of het bordje 'Hollandse Nieuwe' of 'Nieuwe haring' duidelijk zichtbaar is; dit garandeert de juiste kwaliteit en vangstmethode.

Let op: de exacte datum wisselt jaarlijks. De eerste aanvoer is beperkt, waardoor de prijs aanvankelijk hoger ligt. Voor de zekerheid raden we aan om vooraf de sociale media of website van uw favoriete visboer te checken.

Wat is een goede prijs voor een nieuwe haring dit seizoen?

De prijs van een Hollandse nieuwe haring wordt bepaald door een combinatie van factoren. Een goede richtprijs voor een enkele, losse haring ligt dit seizoen tussen €2,50 en €3,50. Voor een 'haringmaatje' (haring met uitjes en zuur) mag u rekenen op €3,50 tot €4,75.

Deze prijsverschillen zijn afhankelijk van:

• Locatie: Bij een viskraam op een toeristische plek betaalt u vaak meer dan bij een lokale visboer in een wijk.



• Kwaliteit en herkomst: Haring met een keurmerk of van een bekend vangstgebied kan duurder zijn.



• Vroege of late oogst: De allereerste vaten van het seizoen zijn vaak prijziger.

Factoren die de seizoensprijs beïnvloeden zijn:

1. De vangstquota: Striktere quota kunnen het aanbod beperken en de prijs opdrijven.



2. Brandstofkosten voor de vloot: Hoge dieselprijzen vertalen zich naar hogere kosten.



3. Weersomstandigheden: Een moeilijk visseizoen door storm kan de prijs beïnvloeden.



4. Algemene inflatie: Stijgende kosten voor energie, personeel en verpakkingen.

Let op: een extreem lage prijs (ver onder de €2,50) kan een indicatie zijn van mindere kwaliteit of dat het geen echte 'Hollandse Nieuwe' (op traditionele wijze gekaakt en gerijpt) betreft. Een goede visboer is altijd transparant over de herkomst en het keurmerk.

Veelgestelde vragen:

Wat is Hollandse Nieuwe Haring eigenlijk precies?

Hollandse Nieuwe, ook wel 'maatjesharing' genoemd, is een jonge, magere haring die op een traditionele manier is gekaakt, gezouten en gerijpt. Het belangrijkste kenmerk is dat de vis voor het conserven nog niet geslachtsrijp is en een vetpercentage van minimaal 16% moet hebben. Het 'nieuwe' seizoen begint traditioneel met de Vlaggetjesdag, meestal in juni, wanneer de eerste tonnen van de nieuwe vangst worden aangeboden. De haring wordt schoongemaakt waarbij alleen de kieuwen en een deel van de ingewanden worden verwijderd; de alvleesklier blijft zitten. De enzymen hierin zorgen voor de karakteristieke rijpe, milde smaak. Het is dus een beschermde benaming voor een product van specifieke kwaliteit, niet zomaar elke gezouten haring.

Vanaf wanneer kan ik de echte Nieuwe Haring dit jaar kopen?

De officiële start van het seizoen hangt af van de vangst en de kwaliteit. Meestal is dit in de tweede week van juni. De eerste haring van het nieuwe seizoen wordt geveild tijdens de zogenaamde 'Haringveiling' in Scheveningen, vaak gevolgd door Vlaggetjesdag. Pas na keuring en het verkrijgen van het kwaliteitskeurmerk mag de haring 'Hollandse Nieuwe' heten. Voor 2024 wordt de eerste aanvoer verwacht rond begin juni. Let op: haring die vóór die tijd wordt aangeboden als 'nieuwe' is vaak van het vorige seizoen, ingevroren, of is nog niet officieel gekeurd. De exacte datum wordt elk jaar bekendgemaakt door de branche.

Ik zie het hele jaar door haring te koop. Hoe kan dat?

Dat klopt. Haring is het hele jaar verkrijgbaar, maar dat is niet altijd de 'Hollandse Nieuwe'. Er zijn verschillende soorten. Diepvriesharing, gevangen in het voorgaande seizoen, wordt na ontdooien en verder proces als 'maatjesharing' verkocht. Deze is vaak prima van smaak, maar mag het officiële keurmerk niet dragen. Daarnaast is er 'gerijpte' of 'gezouten' haring, die een ander proces doorloopt. Alleen de eerste, vette haring van het nieuwe seizoen die aan alle kwaliteitseisen voldoet, mag de felbegeerde titel 'Hollandse Nieuwe' dragen. De verkoop buiten het seizoen betreft dus meestal ingevroren product of andere bereidingen.

Waar moet ik op letten als ik een goede Nieuwe Haring koop?

Een paar punten zijn belangrijk. Ten eerste: het keurmerk. Echte Hollandse Nieuwe heeft een keuringsnummer op de verpakking of bij de kraam staan. Vraag ernaar. Ten tweede: de presentatie. Traditioneel wordt de haring rauw gegeten, met uitjes en eventueel een augurk. De vis moet glanzend, zilverachtig en stevig zijn, niet dof of slap. De geur is fris en ziltig, niet sterk visachtig. Ten derde: de herkomst. Betrouwbare handelaren en viswinkels zijn meestal het beste. Als de haring al in stukjes gesneden is, is dat vaak een teken dat het geen hele nieuwe haring is, maar een restant of een ander type.

Is er al een datum bekend voor de eerste veiling en Vlaggetjesdag?

Op het moment van schrijven is de definitieve datum voor de eerste haringveiling en Vlaggetjesdag 2024 vaak nog niet officieel vastgesteld. Deze data worden bepaald door de beschikbaarheid van haring van voldoende kwaliteit. De eerste veiling vindt doorgaans plaats op een vrijdag of maandag in juni in Scheveningen. Vlaggetjesdag, het publieksevenement, is meestal de zaterdag erna. Voor de meest actuele informatie kunt u de websites van Stichting Promotie Nederlandse Maatjesharing of de gemeente Den Haag raadplegen. Zij maken de data bekend zodra de vangst en kwaliteit zijn beoordeeld.