Hoeveel promille is een standaardglas?

De vraag naar de invloed van alcohol op het lichaam is vaak persoonlijk en concreet: wat betekent dat ene glas nu eigenlijk voor mijn bloedalcoholgehalte? Het antwoord is minder eenduidig dan men zou wensen, omdat het afhangt van een complex samenspel van factoren. Toch is het mogelijk om een duidelijke richtlijn te geven door uit te gaan van een standaardglas en een gemiddelde persoon.

In Nederland bevat elk standaardglas alcohol – of het nu bier, wijn of sterke drank is – ongeveer 10 gram pure alcohol. Deze eenheid is cruciaal voor een eerlijke vergelijking. Wanneer een persoon van gemiddelde bouw zo'n enkel standaardglas consumeert, leidt dit bij benadering tot een bloedalcoholconcentratie (BAC) van tussen de 0,2 en 0,3 promille. Dit is een belangrijke drempel: vanaf ongeveer 0,3 promille beginnen meetbare effecten zoals een licht vertraagde reactiesnelheid en een verminderd concentratievermogen.

Het is essentieel om te begrijpen dat dit cijfer een startpunt is, geen vaststaande wet. De werkelijke promille wordt sterk beïnvloed door het lichaamsgewicht, het geslacht, de snelheid van consumptie, de aanwezigheid van voedsel in de maag en de individuele stofwisseling. Voor iemand met een lager lichaamsgewicht kan eenzelfde glas al snel tot een hogere promille leiden, terwijl het effect bij een zwaarder persoon minder uitgesproken kan zijn.

Dit artikel zal dieper ingaan op de berekening achter deze cijfers en de factoren die bepalen hoe het lichaam alcohol verwerkt. Door inzicht te krijgen in de relatie tussen een concreet glas en de theoretische promille, kan men een bewustere afweging maken over alcoholconsumptie en de gevolgen voor de rijvaardigheid en gezondheid.

Wat is de definitie van een standaardglas in Nederland?

In Nederland is een standaardglas een wettelijk gedefinieerde eenheid om de hoeveelheid pure alcohol (ethanol) in een drankje aan te geven. Eén standaardglas bevat altijd exact 10 gram pure alcohol. Deze definitie is onafhankelijk van de grootte van het glas, het type drank of de sterkte. Het is een rekeneenheid die is ingesteld door de overheid en gezondheidsinstanties om voorlichting eenduidig en vergelijkbaar te maken.

Het aantal standaardglazen in een consumptie hangt af van het alcoholpercentage en de inhoud. De formule om het aantal standaardglazen te berekenen is: (inhoud in cl x alcoholpercentage) / 10. Omdat dit voor de consument ingewikkeld is, wordt op de verpakking van alle alcoholhoudende dranken het aantal standaardglazen vermeld.

Een groot bierglas van 500 ml met 5% alcohol bevat dus 2 standaardglazen. Een klein wijnglas van 150 ml met 12% alcohol bevat 1,8 standaardglas. Het concept maakt het mogelijk om de alcoholinname van verschillende dranken op een uniforme manier te vergelijken en bij te houden.

Hoe rekent u zelf uw promillage uit na één glas?

Het exacte promillage na een standaardglas is voor iedereen verschillend. U kunt een ruwe schatting maken met de Widmark-formule. De basisformule is: (A / (r * G)) - (β * T).

Hierbij staat:

• A voor de hoeveelheid pure alcohol in gram. Een standaardglas bevat ongeveer 10 gram.



• r voor de verdelingfactor: gemiddeld 0,68 voor vrouwen en 0,55 voor mannen.



• G voor uw lichaamsgewicht in kilogram.



• β voor de afbraaksnelheid (gemiddeld 0,15 per uur).



• T voor het aantal uren sinds het drinken.

Voorbeeldberekening voor een man van 80 kg, die net één glas heeft gedronken (T=0):

1. Bereken A: 10 gram alcohol.



2. Bereken (r * G): 0,55 * 80 kg = 44.



3. Promillage op T=0: (10 / 44) ≈ 0,23 ‰.

Belangrijke factoren die de berekening beïnvloeden:

• Uw geslacht en lichaamsbouw.



• De snelheid van drinken.



• Of u gegeten heeft.



• Uw individuele stofwisseling.

Let op: dit is een theoretische schatting. De werkelijke waarde kan afwijken. De enige manier om uw exacte promillage te weten, is via een professionele ademtest of bloedtest.

Welke factoren beïnvloeden de promillewaarde in de praktijk?

Hoewel een standaardglas een richtlijn geeft, kan de werkelijke promillewaarde in het bloed sterk verschillen per persoon en per situatie. De belangrijkste factoren zijn:

Lichamelijke factoren: Het lichaamsgewicht en de lichaamssamenstelling zijn cruciaal. Een zwaarder persoon heeft meer lichaamsvocht om de alcohol te verdunnen, wat leidt tot een lagere promille. Ook de verhouding vet- en spiermassa speelt een rol, omdat alcohol zich vooral bindt aan lichaamsvocht (niet aan vet).

Geslacht: Over het algemeen hebben vrouwen een hogere promillewaarde na het drinken van dezelfde hoeveelheid alcohol. Dit komt door een natuurlijk lagere hoeveelheid lichaamsvocht en een hoger vetpercentage in verhouding tot het totale lichaamsgewicht. Daarnaast beïnvloedt de vrouwelijke hormoonhuishouding de afbraaksnelheid.

Snelheid van drinken: De lever kan ongeveer één standaardglas alcohol per uur afbreken. Drink je sneller, dan hoopt de alcohol zich op in het bloed en stijgt de promillewaarde snel.

Voeding: Een volle maag, vooral met vetrijk voedsel, vertraagt de opname van alcohol in het bloed. Op een lege maag komt de alcohol direct in de bloedbaan terecht, wat een snellere en hogere piek in de promille veroorzaakt.

Type drank en sterkte: Sterke drank wordt sneller opgenomen dan bier of wijn, tenzij het wordt gemengd. De hoeveelheid pure alcohol (grammen) is uiteindelijk bepalend, niet het type drank op zich.

Vermoeidheid en gezondheid: Bij vermoeidheid of ziekte werkt de lever minder efficiënt, waardoor de afbraak van alcohol trager verloopt. Ook het gebruik van bepaalde medicijnen kan een wisselwerking hebben en de promillewaarde onvoorspelbaar beïnvloeden.

Individuele stofwisseling: De werking van leverenzymen verschilt per persoon. Erfelijkheid, leeftijd en regelmatig alcoholgebruik bepalen hoe snel iemand alcohol kan afbreken. Een ervaren drinker breekt alcohol niet sneller af, maar kan wel meer gewend zijn aan de effecten.

Hoe lang duurt het voordat een standaardglas alcohol is afgebroken?

De afbraak van alcohol in het lichaam verloopt in een vrij constant tempo. Gemiddeld breekt de lever van een volwassene ongeveer 0,15 promille per uur af. Dit staat gelijk aan ongeveer één standaardglas alcohol.

Een standaardglas bevat 10 gram pure alcohol. Of het nu gaat om bier, wijn of sterke drank, de lever heeft voor deze hoeveelheid ruwweg 1 tot 1,5 uur nodig om het volledig te verwerken en af te breken.

Deze snelheid is echter een gemiddelde en kan per persoon aanzienlijk verschillen. Factoren zoals geslacht, gewicht, leeftijd, levergezondheid en of er voedsel in de maag aanwezig is, beïnvloeden de afbraaksnelheid. Zo zal iemand met een lager lichaamsgewicht over het algemeen langer nodig hebben voor de afbraak dan iemand die zwaarder is.

Het is cruciaal om te begrijpen dat deze afbraaktijd lineair verloopt. Heb je drie standaardglazen gedronken, dan duurt het dus ongeveer 3 tot 4,5 uur voordat alle alcohol uit je lichaam is. Koffie, een koude douche of frisse lucht versnellen dit proces niet; alleen tijd helpt.

Concreet betekent dit: drink je om 22:00 uur twee glazen, dan is je lichaam pas rond 00:30 of 01:00 uur 's nachts volledig alcoholvrij. Houd hier rekening mee als je nog moet autorijden de volgende ochtend.

Veelgestelde vragen:

Wat wordt er precies bedoeld met een "standaardglas" in Nederland?

Een standaardglas is een door het Voedingscentrum en de overheid vastgestelde maat om de hoeveelheid pure alcohol in een drankje aan te geven. Het bevat ongeveer 10 gram pure alcohol. Voorbeelden zijn: een glas bier van 250 ml (5%), een glas wijn van 100 ml (12%) en een sterke drank zoals jenever van 35 ml (35%). Het doel is om een duidelijke en eerlijke vergelijking tussen verschillende drankjes mogelijk te maken, want ze bevatten allemaal ongeveer dezelfde hoeveelheid alcohol.

Hoeveel promille stijgt mijn bloedalcoholgehalte na één standaardglas?

Dat is niet voor iedereen exact hetzelfde. Het hangt sterk af van je gewicht, geslacht en of je gegeten hebt. Over het algemeen stijgt het bloedalcoholgehalte (BAC) van een man van ongeveer 75 kg met 0,2 à 0,3 promille na het nuttigen van één standaardglas binnen een uur. Voor een vrouw van ongeveer 65 kg is die stijging vaak iets hoger, rond de 0,3 promille. Dit komt omdat vrouwen over het algemeen minder lichaamsvocht hebben om de alcohol in te verdunnen.

Is de promillestijging bij sterkedrank anders dan bij bier?

Nee, de promillestijging is in principe gelijk, mits je de hoeveelheden van een standaardglas aanhoudt. Een standaardglas sterkedrank (35 ml) bevat evenveel pure alcohol (10 gram) als een standaardglas bier (250 ml). Het verschil zit in het volume dat je drinkt. Omdat sterkedrank een hoger alcoholpercentage heeft, krijg je dezelfde hoeveelheid alcohol binnen via een veel kleiner vloeistofvolume. De snelheid van drinken kan hierdoor wel een rol spelen; een klein glaasje jenever drink je vaak sneller op dan een groot glas bier.

Hoe lang duurt het voordat de alcohol van één standaardglas weer uit mijn lichaam is?

Je lichaam breekt alcohol af met een gemiddelde snelheid van ongeveer 0,1 à 0,15 promille per uur. Als je uitgaat van een stijging van 0,2 promille na één standaardglas, duurt het dus ongeveer 1,5 tot 2 uur voordat je lichaam de alcohol volledig heeft afgebroken en je weer op 0,0 promille zit. Deze afbraaksnelheid is vrij constant en wordt niet sneller door koffie, een koude douche of frisse lucht. Alleen tijd helpt.

Klopt het dat ik met 2 glazen wijn nog mag autorijden?

Nee, dat klopt niet meer. De wettelijke limiet in Nederland is 0,5 promille voor beginnende bestuurders (eerste 5 jaar rijbewijs) en 0,2 promille voor ervaren bestuurders. Voor de meeste mensen leidt twee standaardglazen alcohol binnen een uur al snel tot een bloedalcoholgehalte boven de 0,5 promille. Zelfs bij de 0,2-promillegrens voor ervaren bestuurders is één glas vaak al te veel. Het advies is daarom eenduidig: bestuur geen enkel voertuig als je alcohol hebt gedronken. De risico's op ongelukken en hoge boetes zijn te groot.