Hoe kan ik zien welk soort glas ik heb?

Glas is niet zomaar glas. Het materiaal in uw ramen, deuren, kozijnen of meubels heeft specifieke eigenschappen die bepalen hoe het presteert op het gebied van isolatie, veiligheid, zonwering en geluidsreductie. Weten welk type glas u heeft, is essentieel voor onderhoud, vervanging, het inschatten van energieprestaties of het plannen van een verbouwing.

Vaak lijkt glas in eerste instantie identiek, maar er zijn duidelijke, visuele en praktische aanwijzingen om het onderscheid te maken. Door goed te kijken naar de rand van het glas, de reflectie, eventuele markeringen en het gedrag bij aanraking, kunt u vaak zelf een nauwkeurige inschatting maken. Deze kennis stelt u in staat om beter geïnformeerde beslissingen te nemen.

In de volgende stappen doorlopen we de kenmerkende eigenschappen van de meest voorkomende glastypen, zoals enkelglas, dubbelglas (HR, HR+, HR++ en triple glas), gehard veiligheidsglas en gelaagd glas. We leggen uit waar u precies op moet letten, van de spatie tussen de ruiten en de afstandshouder in het kozijn tot de kleine, maar cruciale keurmerken en inscripties in de hoek van het glas.

Het controleren van merken en etiketten in de hoek

Een van de meest betrouwbare methoden om glas te identificeren is het zoeken naar de permanente merknaam of het etiket in een hoek van het raam. Dit wordt tijdens de productie in het glas geëtst of aangebracht en is vaak alleen van dichtbij zichtbaar.

Het merk staat meestal in een van de vier hoeken. Reinig het glas grondig en bekijk het onder verschillende lichtinval, waarbij het licht onder een hoek op het oppervlak valt. Het logo of de tekst is vaak subtiel.

Een bekend voorbeeld is het "K"-logo van Pilkington, vaak gecombineerd met tekst zoals "Optiwhite" of "Suncool". Andere veelvoorkomende merken zijn Saint-Gobain (met het "Saint-Gobain Glass"-logo), AGC (met het "AGC"-logo) en Guardian (met het "Guardian Glass"-logo).

Naast het merk toont het etiket belangrijke technische specificaties. Zoek naar codes zoals "EN 12150-1" voor gehard glas, "EN 14449" voor gelamineerd glas of "EN 1279" voor isolerend glas. De combinatie van merk en normcode geeft een definitief antwoord over het soort glas en zijn veiligheids- of isolerende eigenschappen.

Als er geen merk aanwezig is, kan dit duiden op ongecertificeerd basisglas of dat het etiket tijdens de verwerking is weggeslepen. In dat geval zijn andere controlemethoden nodig.

Het uitvoeren van de tik- en geluidstest

Een eenvoudige en veelgebruikte methode om onderscheid te maken tussen gewoon vlakglas en veiligheidsglas (gehard of gelaagd) is de tik- of geluidstest. Deze test maakt gebruik van het verschil in akoestische eigenschappen die ontstaan tijdens het productieproces.

Neem een metalen voorwerp, zoals een muntstuk of de ring van een sleutelbos. Tik voorzichtig maar beslist tegen het glasoppervlak. Luister aandachtig naar het geluid dat wordt geproduceerd.

• Gewoon vlakglas (floatglas): Dit produceert een dof, kort geluid. Het klinkt een beetje hol en het geluid dempt snel. Het is een lage, niet-resonerende 'klok'.



• Gehard glas: Dit geeft een heldere, hoge en lang resonerende toon. Het geluid is meer een 'ping' of een heldere klink, vergelijkbaar met kristal. Dit komt door de interne spanningen in het glas.



• Gelaagd glas: Het geluid is dof en gedempt, vaak omschreven als een zachte 'plof'. De plastic tussenlaag (PVB-folie) absorbeert de trillingen, waardoor er geen heldere resonantie ontstaat.

Voer de test altijd uit op een schone, vrije plek van het glas, bij voorkeur in het midden. Tik niet te hard om breken te voorkomen, vooral niet bij gewoon glas. Deze test geeft een sterke indicatie, maar is niet 100% waterdicht. Voor een definitieve bepaling, vooral bij kritieke toepassingen, raadpleeg altijd een professional of zoek naar de etikettering in de hoek van het glas.

Het herkennen van kleur en dikte bij de rand

De rand van een glasplaat biedt directe visuele aanwijzingen over het type glas. Een nauwkeurige inspectie van deze rand is een cruciale eerste stap.

Houd het glas zo dat licht langs de rand valt. Bekijk de doorsnede van de rand aandachtig. Is de rand helder groen of blauwgroen van kleur? Dit duidt op standaard floatglas, waarbij de kleur wordt veroorzaakt door het natuurlijke ijzergehalte in het zand.

Een heldere, kleurloze of witachtige rand wijst op ontijzerd glas, zoals optisch wit glas of diamantglas. Dit glas heeft een veel lagere ijzeroxide concentratie.

De dikte van de rand is eenvoudig te meten met een schuifmaat. Meet bij voorkeur op meerdere punten. Standaard enkel glas is vaak 3 of 4 mm dik. Isolatieglas (HR++ glas) heeft een aanzienlijk dikkere rand, omdat hier twee of drie glasplaten met een afstandshouder zijn samengevoegd. De totale dikte kan zo 20 tot 40 mm bedragen.

Bij isolatieglas ziet u tussen de glasplaten een metalen of kunststof afstandshouder, gevuld met drogende korrels. De rand is afgesloten met een duidelijke, stevige kitlaag.

Veiligheidsglas zoals gehard glas of gelaagd glas is vaak dikker (minimaal 6 mm). De rand van gehard glas is volledig glad en afgewerkt. Bij gelaagd glas kunt u, vooral bij een beschadigde rand, soms de tussenliggende PVB-folie tussen de twee glaslagen waarnemen.

Het gebruik van een polarisatiefilter voor thermisch glas

Een polarisatiefilter op een camera of smartphone is een krachtig hulpmiddel om thermisch glas te identificeren. Dit glas, zoals HR++, HR+++ of triple glas, heeft een onzichtbare metaalcoating die warmtereflectie veroorzaakt. Het filter maakt deze coating zichtbaar.

Houd het filter voor uw oog of camera en kijk onder een hoek van ongeveer 56 graden naar het raam. Draai aan de voorkant van het filter. Ziet u een duidelijke verandering in kleur of intensiteit van de reflecties, zoals een regenboogeffect of het verdwijnen van bepaalde schitteringen? Dan heeft u zeer waarschijnlijk thermisch isolerend glas met een low-E coating.

Enkel glas of gewoon dubbel glas zonder coating vertoont dit effect niet. Het polarisatiefilter werkt omdat de coating gepolariseerd licht reflecteert. Hoe sterker het effect, hoe geavanceerder de coating en over het algemeen de isolatiewaarde.

Deze methode is betrouwbaar voor het detecteren van de aanwezigheid van een coating. Voor het exact bepalen van het type (HR++ of triple) zijn aanvullende controles nodig, zoals het tellen van de randen en spaties of het voelen van de temperatuur.

Veelgestelde vragen:

Ik heb een oud raam met kleine ruitjes en dun, ondoorzichtig glas. Is dit veilig en wat voor glas is dit waarschijnlijk?

Dit klinkt als enkelglas, vaak 'getrokken glas' genoemd. Het is inderdaad dunner en minder helder dan modern glas. Je kunt het vaak herkennen aan kleine onvolkomenheden, luchtbelletjes en een karakteristieke waas of vervorming. Voor de veiligheid is dit het minst veilige type. Het breekt in grote, scherpe scherven en biedt bijna geen bescherming tegen inbraak of geluid. Ook voor isolatie is het slecht; je voelt duidelijk kou afstralen. Voor een beter comfort en veiligheid is vervanging door isolerend dubbelglas of HR++ glas een goede optie.

Hoe weet ik zeker of mijn ramen dubbelglas of misschien wel HR++ glas zijn?

Er zijn een paar controlepunten. Kijk eerst naar de afstandhouder tussen de ruiten, de rand van het glas. Zie je een metalen of kunststof strip met kleine stipjes (droogmiddel)? Dan is het dubbelglas. Vervolgens kun je vaak het type vinden op een klein etiket in de hoek van het glas of het kozijn. Staat er 'HR++' of een andere codering? Een andere test is de 'vlamtest': houd een aansteker of lucifer voor het glas. De weerspiegeling van de vlam toont meerdere vlammetjes (meestal vier) bij dubbelglas. Het buitenste en binnenste vlammetje hebben bij HR-glas vaak een andere kleur (meer oranje/rood) door de coating. Is er geen etiket en zie je maar één reflectie? Dan is het waarschijnlijk enkelglas.

Mijn buurman heeft het over gehard glas in zijn deuren. Hoe ziet dat eruit en waar wordt het voor gebruikt?

Gehard glas (ook wel veiligheidsglas) is verplicht voor grote deurpanelen, douchewanden en sommige tafelbladen. Het is moeilijk visueel van gewoon glas te onderscheiden, maar er zijn kenmerken. Op de hoek van het glas staat altijd een keurmerk gegraveerd: een symbool van een hamer of het getal 'ES' met een cijfercode. Soms zie je ook lichte vervormingen in het oppervlak wanneer je er schuin naar kijkt. Het belangrijkste kenmerk is het breukgedrag: als het breekt (wat je niet moet testen!), valt het uiteen in duizenden kleine, botte korreltjes in plaats van scherpe splinters. Heb je twijfels over glas in jouw deur, raadpleeg dan een glaszetter voor zekerheid.