Can you still smoke in bars in Amsterdam?

De vraag of je in Amsterdamse cafés en bars nog mag roken, raakt aan het hart van de stadscultuur. Voor veel bezoekers is het beeld van een bruin café met een dampende sfeer onlosmakelijk verbonden met de Nederlandse hoofdstad. De realiteit is echter dat de wetgeving op dit gebied de afgelopen decennia ingrijpend is veranderd.

De rookverboden in Nederland, en dus ook in Amsterdam, zijn duidelijk en streng. Sinds 1 juli 2008 is het verboden om te roken in alle horecagelegenheden, inclusief cafés, bars en restaurants. Dit verbod geldt voor alle soorten tabak en heeft als primair doel het personeel en de gasten te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van meeroken.

Er bestaat echter een belangrijke en veelbesproken uitzondering. Kleine cafés die worden geëxploiteerd zonder personeel, de zogenaamde "eigenaar-uitbater" cafés, mogen hun klanten wel toestaan om te roken. Dit is alleen toegestaan als de enige persoon die er werkt de eigenaar is, of als alle werknemers mede-eigenaar zijn. Deze uitzondering verklaart waarom sommige, vaak traditionele, bruine kroegen nog steeds een rookvrije sfeer hebben.

Het is cruciaal om te begrijpen dat dit een uitzondering is en niet de regel. De overgrote meerderheid van de bars in Amsterdam, vooral in de toeristische gebieden en grotere etablissementen, hanteert een strikt rookverbod. De vraag of je ergens kunt roken, is daarom geen kwestie van algemene vrijheid, maar van het vinden van die specifieke, toegestane locaties.

Mag je nog roken in bars in Amsterdam?

Het antwoord is genuanceerd: algemene rookverboden gelden, maar er is een belangrijke uitzondering. Sinds 1 juli 2008 is roken in alle Nederlandse horecagelegenheden verboden. Dit verbod geldt absoluut voor restaurants, cafetaria's en de meeste cafés.

De uitzondering betreft specifiek kleine cafés waar geen personeel werkt. Als de eigenaar of exploitant de enige is die werkt, mag hij een rookruimte inrichten waar gasten wel mogen roken. Deze ruimte mag geen eigen bar of bediening hebben. In de praktijk zijn dit vaak traditionele, kleine 'bruine kroegen'.

Een tweede, meer bekende uitzondering zijn de coffeeshops. Hier mag wel gerookt worden, maar uitsluitend de cannabis die ter plaatse wordt gekocht. Het roken van tabak is in coffeeshops ook verboden vanwege het mengverbod. Veel coffeeshops bieden daarom pure cannabisproducten of hebben speciale vaporizer-ruimtes.

Het is dus cruciaal om onderscheid te maken tussen het type establishment. In de meeste bars en clubs waar personeel werkt, is roken strikt verboden. De rookvrije wetgeving wordt actief gehandhaafd. Een goede indicatie is vaak een sticker bij de ingang.

De basisregel: rookverbod in alle horeca

Sinds 1 juli 2008 geldt in Nederland een algemeen rookverbod voor alle horecagelegenheden. Deze wet is van toepassing op elk café, restaurant, snackbar, discotheek en hotel in het hele land, dus ook in Amsterdam.

Het verbod betekent dat het roken van tabaksproducten en tegenwoordig ook elektronische sigaretten niet is toegestaan in de binnenruimtes waar gasten of personeel aanwezig zijn. De regel is ingesteld om het personeel en de bezoekers te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van meeroken.

Deze basisregel is absoluut en er zijn geen uitzonderingen voor kleine cafés of specifieke soorten bars. Elke inrichting die onder de horecawet valt, moet het verbod handhaven. Overtreding kan leiden tot hoge boetes voor de ondernemer.

Uitzondering voor specifieke 'rookruimtes'

Hoewel roken in de horeca in Nederland sinds 2008 verboden is, kent de wet een uitzonderlijke en omstreden bepaling. Het is onder strikte voorwaarden nog steeds toegestaan om een afgesloten rookruimte in te richten in cafés en bars. Deze ruimte mag echter geen dienst doen als regulier cafégedeelte.

De wettelijke eisen voor een geldige rookruimte zijn zeer specifiek en worden gehandhaafd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De kernvoorwaarden zijn:

In de praktijk betekent dit dat bezoekers in een dergelijke rookruimte zelf hun drankje moeten meenemen en er geen bar of bediening aanwezig is. Het is een puur voor rokers ingerichte cel, gescheiden van de hoofdzaak. Veel horecaondernemers hebben ervoor gekozen om geen rookruimte in te richten vanwege de hoge kosten, complexe bouweisen en het verlies aan bruikbare vierkante meters.

Het is cruciaal om te weten dat de overgrote meerderheid van de cafés en bars in Amsterdam géén rookruimte heeft. Roken in een regulier cafégedeelte, aan de bar of aan tafels, is overal verboden. Alleen bij een expliciet bord "Roken toegestaan" op de deur van een afgesloten ruimte, is roken binnen toegestaan volgens de uitzonderingsregel.

Hoe herken je een bar waar roken is toegestaan?

Hoewel de algemene rookwet in Nederland ook in Amsterdam geldt, zijn er uitzonderingen. Het is niet altijd direct duidelijk of een horecagelegenheid tot die uitzonderingen behoort. Hier zijn concrete aanwijzingen om een rookbar te herkennen.

Let allereerst op de gevel en de ingang:

• Een speciaal bordje of sticker: Vaak staat er "Roken toegestaan", "Rooklokaal" of "Stoken mag" op de deur of het raam.



• Het ontbreken van een algemeen rookverbodsbord: De standaard blauwe sticker met een witte sigaret in een rode verbodscirkel ontbreekt vaak.



• Een kleine, afgeschermde of onopvallende entree: Veel rookcafés zijn traditionele, kleine bruine kroegen ('bruine kroeg') en hebben geen groot terras of open gevel.

Eenmaal voor de deur kun je ook andere signalen waarnemen:

• Zichtbare asbakken op tafels: Dit is de duidelijkste visuele aanwijzing voordat je binnenstapt.



• Een gordijn of zwaar gordijn voor de deur: Dit dient soms om rook binnen en nieuwsgierige blikken buiten te houden.



• Geur: Wanneer de deur open gaat, komt vaak een kenmerkende geur van oude rook of tabak naar buiten.

Binnen gelden deze kenmerken:

• Geen gescheiden rookruimte: Er is geen afgesloten, geventileerde glazen cabine. De rook hangt gewoon in de hele ruimte.



• Het personeel rookt soms zelf achter de bar: Een sterke indicatie.



• Klanten roken vrijelijk: De meest voor de hand liggende observatie.



• Een beperkt aanbod van eten: Echte rookcafés serveren vaak alleen snacks, geen volledige maaltijden.

Belangrijk om te weten:

1. Deze cafés zijn meestal kleine, zelfstandige kroegen zonder personeel in loondienst. De eigenaar draait vaak zelf mee.



2. Vraag bij twijfel altijd even aan de barkeeper of medewerker: "Mag hier gerookt worden?".



3. Rookbars zijn in de minderheid. De meeste moderne cafés, restaurants en clubs hanteren een volledig rookverbod.

Wat zijn de regels voor het roken van wiet in coffeeshops?

Het roken van wiet in coffeeshops is toegestaan, maar valt onder strikte voorwaarden die bekend staan als het gedoogbeleid. Dit betekent dat de verkoop wordt getolereerd, niet volledig gelegaliseerd.

De belangrijkste regel is dat je cannabis alleen binnen de coffeeshop mag gebruiken. Het is verboden om op het terras of direct voor de deur te roken. Veel shops hebben een speciaal rookgedeelte. Het roken van pure jointjes of met een pijp is gebruikelijk, maar het mengen van tabak met wiet (een zogenaamde 'spliff') is sinds 2008 verboden in alle horecagelegenheden, inclusief coffeeshops, vanwege het tabaksrookverbod.

Voor aankoop en toegang gelden de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) regels. Je moet minimaal 18 jaar zijn en een geldig identiteitsbewijs kunnen tonen. Niet-ingezetenen van Nederland mogen wel een coffeeshop bezoeken, maar veel gemeenten, vooral in de grensstreek, hebben een 'wietpas' of residentievereiste ingevoerd, wat betekent dat alleen inwoners van Nederland er kunnen kopen.

Er zijn ook beperkingen op de hoeveelheid: je mag maximaal 5 gram cannabis per dag kopen. De coffeeshop zelf mag niet meer dan 500 gram voorraad hebben. Tot slot is de verkoop van harddrugs of alcohol in een coffeeshop ten strengste verboden.

Veelgestelde vragen:

Mag je nog gewoon binnen roken in Amsterdamse cafés?

Nee, dat mag niet meer. Sinds 1 juli 2008 geldt er een volledig rookverbod voor alle horecagelegenheden in Nederland, dus ook in Amsterdam. Dit verbod geldt voor alle cafés, bars en restaurants. Het maakt niet uit of het een klein bruin café of een grote club is. Het verbod is ingesteld om het personeel en de bezoekers te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van meeroken.

Zijn er uitzonderingen op het rookverbod in de horeca?

Er zijn zeer beperkte uitzonderingen. Sinds 2020 is het voor kleine cafés zonder personeel, waarvan de eigenaar zelf de enige werkende is, mogelijk om een ontheffing aan te vragen. Dit zijn vaak zeer traditionele 'eigenaar-achter-de-bar' cafés. Daarnaast mogen speciaal ingerichte rookruimtes, maar hier mag geen drank worden geschonken of bediend. In de praktijk zijn er in Amsterdam maar heel weinig gelegenheden die hier gebruik van maken. De overgrote meerderheid van de bars is volledig rookvrij.

Hoe wordt het rookverbod gehandhaafd in Amsterdam? Kijkt niemand er naar om?

De handhaving ligt bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Zij kunnen boetes uitdelen aan horecaondernemers die het verbod overtreden. De boetes kunnen aanzienlijk zijn. In de praktijk houden de meeste cafés zich aan de regels, ook omdat veel klanten het nu verwachten. Toezicht kan verschillen, maar over het algemeen is het verbod goed ingeburgerd. Klachten kunnen worden gemeld bij de NVWA. Sinds de invoering is roken in cafés niet langer de sociale norm.

Wat is dan het verschil tussen een coffeeshop en een bar als het om roken gaat?

Dit is een belangrijk onderscheid. Coffeeshops in Amsterdam hebben een speciale status. Het rookverbod geldt ook voor hen, maar zij mogen wel rookruimtes hebben waar zowel cannabis als tabak gerookt mag worden. Dit is een uitzondering vanwege de aard van het bedrijf. Echter, sinds 2023 zijn er nieuwe lokale regels in Amsterdam: in coffeeshops mag alleen pure cannabis (wiet of hasj) gerookt worden. Het mengen met tabak is in de rookruimtes niet meer toegestaan. Dit maakt de regels strenger. In een gewone bar mag helemaal niet gerookt worden, ook geen pure cannabis.